( 10 ) 



schrijven wil, kan zich iiiet toi ecn enkel gevvest bepalen, maar 

 hoeft wijd en zijd opzoekingcn te doen, 't geheele land te door- 

 kruisen en ailes te vereenigen wat strekken kan om het tafereel 

 van de gebeurtenissen, van den aard en de zeden des volks zoo 

 volledig mogelijk te maken. Wij hebben getracht zulks te doen 

 en durven betrouwen op de welwillendbeid onzer rechters. 



Voor bet eerste tijdvak — bet voorbislorische, dat wij meenden 

 niet te mogen achterwege laten, zijn volstrekt geene gescbrevene 

 oorkonden,maar wij hebben ons bediend van een ander slag van 

 geluigenissen, door de wetenschap in onzen tijd uit onderaard- 

 sche grottcn en spelonken aan het Hcht gebracht. Wat het leven 

 en den arbeid,de uitspanningen en de beschaving onzer Keltische 

 en Gcrmaansche voorzaten betreft, daartoe heeft men de geschied- 

 verhalen van C^sar , Tacitus, Strabo en anderen, en zoo komt 

 nien tôt de Frankische overheerscbing en Karel den Groote, na 

 wien de bronnen allengs milder en tah'ijker wordcn. Eene daar- 

 van hebben wij, tôt betere kennis der toestanden in de middel- 

 eeuwen, bij voorkenr geraadpleegd, nameh'jk de aloude wetge- 

 ving van de verschillige gewcsten onzes lands. Wij beschouwden 

 deze aïs eene der zuiversle en zekersle bronnen voor de geschie- 

 denis des volks, daar men in de wetten den geest, den trap van 

 beschaving in iedere eeuw, de zeden en begrippen der natie on- 

 vermomd terugvindt. Het onderwerp alzoo behandelende, is er 

 mogelijkheid zelfs van den nederigen boercnstand een belang- 

 wekkender beeld te schetsen dan door't bloote verhaal van gebeur- 

 tenissen is te bekomen. Eindelijk hebben wij ook hier en daar 

 het woord gelaten aan schrijvers, die buiten het historische vak 

 werkten, te weten aan de dichters, w icr hekelingen of loftuitingen 

 veelal niels zijn dan de weergalm van de uilingen der inenigte, en 

 dezer neigingen en behoeften , even klaar aïs de geschiedschrij- 

 vers, veropenbaren. 



Wij achten onnoodig er bij te voegen dat wij ook in de voor- 

 naamste archiefvcrzamelingen des lands de stukken hebben op- 

 gezocht, welke wij dachten ter behandeling van het onderwerp 

 niet te kunnen onlberen. 



