( 30 ) 



richte vcrschansingen, bestemd om er hunnc vroiiwcn, kinderen 

 en grijsaards, huisraad en vce in op te sluiten, terwiji de slrijders 

 tegcn dcn vijand optrokken. « Oppida ut circumdala retiis busta 

 declinuîil, zegt âmmianus Marcellinus. Dit woord van den Romcin- 

 schen geschiedschrijver bevestigt tcn voile datgene van Tacitus^ 

 wannccr hij schrijft : « Nullas Germanorum populis urhes habi- 

 iiiri salis nolum est, ne pati quidem inter se junctas sedes; colunt 

 discreli ac diversi, ut fons, ut campus, ut nemus placuit. » 



Inlusschen leefden de Germanen hier, niettegenstaande hunne 

 afzondering, in geraeenschap met de leden van hunnen volks- 

 stam en met de nabiirige volkeren. Geene natie was ooit guller in 

 gastvrijheid en onthaal; ieder huismeester nam den aanklop- 

 penden reizigcr in en dischte op naar zijn verraogen. De kuisch- 

 Iieid stond op hoogen prijs, en wie daartegen zondigde, werd 

 noch om jeiigd noch om schoonheid verontschuldigd. Hadden de 

 aanzienlijkcn meer dan éene vrouw (veel min uit welliisligheid, 

 dan om den wille van hunnen hoogen stand, waarmede zekere 

 grootsehheid gepaard ging), de huwelijkstrouw werd streng nage- 

 leefd. Nooit gingen zij echtverbintenissen aan met vreemde vol- 

 keren, en het was ecne misdaad slechts een bepaaid gotal kin- 

 deren te willen hebben en nieuwgeborenen om 't leven te 

 brengen. Zij waren ongevcinsd, rondborstig en hadden maar 

 éen w oord. Daarbij hadden zij eene groote liefde voor de vrijheid 

 en den geboortegrond, en lieten zij zich eerder, gelijk de Ner- 

 viërs, tôt den laatsten man in stukken kappen, dan zieh te onder- 

 werpcn. 



Daarentegen hadden zij ook wcl andere dan prijsbare hoeda- 

 nigheden : zij waren uitermate bijgeloovig, beminden de werke- 

 loosheid en sleten gaarne den tijd, buiten de jacht, met slapen, 

 elen, drinken en spelen. Soms brachten zij dag en nacht in den 

 drank over, zonder zich dit tôt schande te rekenen, hierin gelijk 

 met hunne voorgangers, welke , gelijk wij gezien hebben, zoo 

 zeer aan die ondeugd waren verslaafd, dat zij van den drank, aïs 

 't w^are, hunnen god hadden gemaakt. Met de teerlingen en de 

 bikkelen spelen was hun grootste vermaak; daar gaven zij zich 

 zoo driflig aan ovcr, dat zij, na al hun bezit vcrloren te hebben, 



