(34 ) 



lingen gezag bijzetteden.Dcze laatsten dienden den opperhoofden 

 in vrcdesfijd tôt luister, en in tijden van oorlog tôt bcscherming, 

 want elk ijverde om het naast bij zijn opperhoofd te zijn en hem 

 in manhaftigheid te evenaren, zoo niet te overtrefTen. 



De vrijgeborenen hadden, als de edelen, de uitgestrektste pcr- 

 soonlijke vrijheid en onafhankelijkheid; allcn hadden gelijke 

 rcchten en gelijk stemrecht in de volksvergaderingcn, behalve 

 dat de edelen na den koning het woord voerden en de bestuur- 

 lijkc ambten hiin bij voorkeur werden opgedragen. Deze stand, 

 die, evenals de edelen, geene belasting betaalde, maakte de aan- 

 zienlijkste raacht der natie uit. 



De vrijgemaakten waren zulken, die slaaf geweest waren en 

 hunne vrijheid bekomen hadden, 't zij om bijzondere getrouwig- 

 heid of om eenige uitstekende daad in den krijg. Zij mochten 

 geene getuigenis afleggen noch openbare ambten bedienen, en 

 vormden alzoo eene klas tusschcn de vrijen en de lijfeigenen, 

 nagenoeg gehjk aan de lidi der Salische wet en aan de laten der 

 middeleeuwen. 



De slaven, of lijfeigenen, eindelijk, waren zondcr rang in de 

 samenleving. Alhoewel geheel en al in de macht hunncr meesters, 

 zonder wier toestemming zij zelfs niet mochten in den echt 

 treden, waren zij echter niet, gelijk bij de Griekcn en de 

 Romcinen, aan ruwe mishandelingen blootgesteld. Zij verrichtlen 

 den huisdienst of het landwerk, bewoonden afzonderlijke hutten 

 in de nabijheid van de hoeve hunner eigenaars en wisten voorts wat 

 zij dezen in vergelding der hun overgelatene gronden, in koorn, 

 vee of kleedingstukken, hadden op te brengen. Het waren der- 

 halve geene slaven in den vollen zin van het woord, maar veeleer 

 dienstbaren, aan hun kort gesneden haar en bijzondere kleeding 

 van de vrijen en de vrijgemaakten te onderscheiden. Dusdanigen 

 waren de kinderen der onvrijen; de krijgsgevangenen; dcgcnen 

 die door spel, hongersnood of andere ongelukken hunne vrijheid 

 verloren hadden, alsmede dezulken, die hun verschuldigd weer- 

 geld niet konden betalen. 



Gelijk men eenige regelen hooger gezien heeft, was de volks- 

 macht bij de Germanen zeer uitgebreid. Dit uitvloeisel hunncr 



