(35 ) 



vrijheidszuclit blonk vooral iiit op de aîgemeene landdagen, 

 waarop vrede en oorlog of andcre belangrijke zaken aan hct 

 gemeen goedvinden onderworpcn werdcn. Indien liet gedane 

 voorstcl misliaagde, werd dit met algemeen gcmor afgekeurd; 

 bcliaagde hct, dan werd zulks door het schiidden der speren aan- 

 getoond. De door lien gekozene oversten liadden geen ineerder 

 gezag dan de onderdanen, maar moesten zich naar de mccrder- 

 heid voegen; zelfs den koning werd geen meerder voorrcclit toe- 

 gekend dan hen ten oorlog te geleiden en hiinne vergadcringen 

 voor te zitten; zoodat hunne politieke inrichting, nagenoeg gelij- 

 kende aan die van Zwitserland, aïs de grondsiag onzer hedcndaag- 

 sche instellingen, beheerscht door het princiep der volkssouve- 

 reiniteit, mag worden aangemerkt. 



Wij zien in de boeken van C^sar en Tacitus dal de grondei- 

 gendom bij de Germanen door gansch andere wetlen, als later 

 Icn onzent in voege gekomen, beheerd werd. Niemand van hen, 

 zegt C^SAR, had vaste, bepaalde akkers, maar elk moest zich te 

 vreden houden met hetgeen de kantonrechters jaarh'jks onder de 

 verschilh'ge familiehoofdcn ter bebouwing aanwczen. indervocge 

 dat dczelfde grond nooit gediirende Iwee achtereenvolgendc jaren 

 in iemands bezit bleef. De oorzaak van dit gebruik schrijft bij 

 daaraan toe, dat men wilde belctten dat het volk, zich te veel aan 

 het plaatselijke levcn der landbouwers hechtende, zijnen oorlogs- 

 geest zoude verhezen; dat de toenemende vergrooting cens 

 grondeigendoms eindigen zou met de rijken machtig genoeg te 

 niaken om de armen te verdrukken, en dat de bezitlingsgeest, tôt 

 ecne noodlottige begeerhjkheid aanleiding gevende, twisten en 

 oneenigheden zou doen ontstaan en het gevoel der gehjkheid ver- 

 nictigen *. 



Naarmate een volksstam zich in eene onbewoonde landstreek 

 kwam nederzetten, kreeg elk hondcrdtal famihën, waaruit de 

 gemeente was samengesteld, een deel grond, dat in loten of 

 kavels gesplitst, tusschen ieder van hen werd onderverdeeld. 

 Deze loten waren min of meer beduidend, volgens het aanzien 



^ C.ïSAR, VI, 22. 



