( 37 ) 



liet aan degenen, die in hunnen pcrsoon of goederen waren le 

 kort gedaan. Het was zelfs eene plicht voor iedcreen hct hem 

 toegebrachte leed niet ongevvroken te laten , gclijkmede voor elk 

 lid dcr familie van den beleedigde het recht van wraakneming, 

 dat men faidha noemde, uir te oefenen. Dat hier misbruiken iiit 

 sproten, is te begrijpen, en 't was dan ook om die le keer te gaan, 

 dat de Germaansche wet op den duur een bevredigingstelsel 

 invoerde, door de zaken van dien aard aan het oordeel der 

 rechters te onderwerpen. Deze bepaalden derhalve het bedrag der 

 I)oete, door den misdadige op te brengen, en waarvan de Iwee 

 (lerden, of het eigenlijke weergeld, aan den verongelijkte of dezes 

 famille, het overig derde aan àcn vorst of aan den slaat toekwam. 

 De grootste misdaden, als doodsiagen, brandslichtingen en dief- 

 stallen konden aizoo, gelijk de lichle belcedigingcn, door het 

 weergeld worden afgekocht, maar de verzoeningsprijs verschilde 

 natuurlijk naar gelang van het misdrijf of de overtreding. Wan- 

 neer de boetplichtige niet voldoen kon, bleef ei^ hem niets anders 

 over dan met zijne vrouvv en kinderen in dienslbaarheid le 

 Ireden, of wel gebruik te maken van het hem toegestane vour- 

 rechl, de hem opgelegde plicht « van zijnen nek te schudden » 

 en er zijne naastbestaanden mede te belasten. Dit zonderling 

 gebruik, chrenecliriida geheelen, en dat eerst in 595 door koning 

 (]hildebert kon worden afgeschaft, bestond hierin : de veroor- 

 deelde riep zijne bloedverwanten bijeen, nam met de linkerhand 

 een weinig aarde uit de vier hoeken zijns huizes, ging zich ver- 

 volgens op den drempel der woonst plaatsen, met het gelaal naar 

 binnen gekeerd, en wierp de aarde over de schouders zijns 

 naasten blocdverwants, die daardoor met de belaling van het 

 weergeld belast bleef. Daarna ontkleedde hij zich lot op het hemd, 

 sprong blootshoofds en barvoels, met eenen stok in de hand, over 

 de haag, die zijn eigendom afsloot, na vôor twaalf getuigen te 

 hebben gezworen dat hij boven of onder de aarde niets mecr 

 bczat, dan hij had aangeboden. Dit gedaan, kon hij voor de op hem 

 • drukkende boete niet meer vervolgd worden, tenware de verschil- 

 lige leden zijner familie, op welke hij alzoo beurlelings de chrene- 

 chruda loepaste, niet betalen konden, in welk geval de boel- 



