( oO ) 



het Latijnsche ager tôt onzen akker ; zoo hoort men 't Romeinsche 

 satum in ons zadd ; de furca der Romeinen werd onze hooivork; 

 hunjugum ons jiik; 't oude vannus klinkl nog weer in ons wan; 

 van 't flagelliim der ouden maakte men ons dorschvlegel, van 

 hun secula onze sikkel, en van hun spatha onze spade. « Zoo 

 ook, merkt Koenen aan, schijnen de West^rsche benamingen van 

 graa?i [granum), wikken {vicia), kool {caiilis) en andere voort- 

 brengselen van onzen land- en luinbouw, met de kunst van die te 

 kweeken, tôt de nieuwere volkeren te zijn overgekomen. » 



De teelt der tarwe en eenige andere gewassen werd bier zoo 

 goed verzorgd, zegt ergens een scbrijver, dat, twee eeuwen na de 

 verovering, onze landbouw geene mindere achting genoot dan die 

 van Italie. Geheel Gallië, volgens de getuigenis van Strabo, bracbt 

 eene aanzienb'jke boeveelbeid tarwe, gerst en eikelen op en was 

 heinde en ver om zijnen veekweek bekend. De vlasteelt werd 

 niet rainder op prijs gestcld en maakte van dan af een der 

 bijzonderste bestanddeelen uit van den nationalen rijkdom. Ook 

 verscbeidene nieuwe soorten van tuinvruchten en fruitboomen 

 werden onder de Romeinen hier uit vreemde streken overgeplant, 

 lerwijl men bij Plinius gewag gemaakt vindt van den plataan, 

 die vooral gekweekt werd bij de Morienen, en er zelfs reeds ten 

 tijde van Augustus pogingen werden aangewend om hier den 

 wijngaard te doen wortel schieten. 



Deze uilbreiding van den landbouw moet echter niet in 

 te hoogen zin worden opgenomen. De uitdelgingsoorlog, door 

 C^SAR ondernomen , had het land een groot deel zijner bevolking 

 doen verliezen, tôt zooverre dat zijn opvolger de gebeele ver- 

 latene streek tusscben Maas en Rijn ter wederbevolking aan 

 andere Duitsche volksstammen afstond, hetgeen later opzichtens 

 andere gedeelten van België, ten voordeele van Romeinen, meest 

 uitgediende soldaten, plaats had. Ook mag deze colonisatie der 

 vruchtbare streken onzes vaderlands door de Romeinen als een 



Slaven weder von einander noch von Rômern iind Griechen erlernt, aber neue 

 Arien des Getraides, volkommnere Weisen der Ackerbestellung môgen durch 

 Mittheilung dahin und dorthin, friiher oder spàter, verbreitet worden sein. » 



