andere voorwerpen van dicn aard te leveren ; ecnigen slonden 

 ten karweidienste, moesten spitten, maaien, voeren; het meeren- 

 deel echter waren slechts gehouden tôt de betaling van eenen 

 geringen jaarcijns, die van lieverlede, naarmate de waarde van 

 het geld verminderde, onbeduidend werd*. De betaling geschiedde 

 gewoonlijk tweemaal 's jaars : in de lente en in den herfst , ten- 

 zelfden tijde als de groote volksvergaderingen , wanneer den 

 vorst, naar oud landsgebruik, geschenken werden aangebracht ^. 



De zoo even vermelde uitgiften van beneficiën en grond- 

 vercijnzingen werkten gunstig op den landbouw en hadden de 

 vermeerdering der hoeven {mansi) voor gevolg, welke in mansi 

 ingenuiles en maiisi servîtes bestonden en over 't algenieen twaalf 

 bunder gronds bevatten, toereikend om eenen ploeg met twee tôt 

 vier ossen of evenveel paarden aan den gang te houden. De 

 gewone manse derFrankische soldaten {mansus ingenuis) hestond 

 uit eene woning, eene schuur, stallingen en andere gebouwen, in 

 de oude oorkonden bekend onder den naam van castica, en met 

 de omliggende landerijen binnen hagen en grachten, gelijk bij de 

 Germanen, bcsloten. Er waren evenwel ook hoeven van mindere 

 uitgestrektheid, ten gebruike der onderhoorigen van den grond- 

 bezitter, en welke uit dien hoofde dan ook minder dan de andere 

 in de rijksschattingen, die weldra in voege kwamen, werden aan- 

 geslagen. Deze landbouwgebruiken hadden gewoonlijk zes bunder 

 grootte en stonden in de nabijheid der mansus dominicatus, de 

 woning, het hof {ciirtis, aida, ook de zaal , vroonhof, dinghof 

 genaamd) des landsheeren,diena verloop van tijdzijne bezittingen 

 op eene aanzienlijke wijze zag aangroeien. 



Ongelukkiglijk voor den landbouwenden stand, was deze ver- 

 meerdering van den rijkdom der grooten de oorzaak, dat zij tôt 

 een wezenlijk misbruik van gezag werd aangewend. Nog was de 

 herinnering aan den grooten Clovis, den grondlegger der 



* A. DE Vlaminck, De stad en de heerlijkheid van Dendermonde, in de 

 Gedenkschriften van den Oudheidkundigen Kring der stad en des vGorma' 

 ligen Lands van Dendermonde, IV, 19. 



" Blommaert, Aloude Geschiedenis der Belgen, bl. 184. 



