(69 ) 



inkomen der kerk. Deze jaarlijksche dans Iiieid maar op met de 

 Fransche revolutie, wanneer de gift niet langer werd betaald. 

 Geen twijfel, of dit gebruik dagteekende van de voorchristelijke 

 tijden , en zal, gelijk menig ander, door de Kerk moeten gedoogd 

 geworden zijn nadat nien 't eene cliristelijke bediedenis liad 

 gegeven. En echter, Karel de Groote vervvaarloosde niets om de 

 bescbaving te verbreiden, zelfs onder de geringste volksklasse. 

 Vôor bem waren er geene andere dan geestelijke scbolen, boofd- 

 zakelijk bestemd tôt de opleiding van priesters en andere kerk- 

 dienaren; de beroemde vorst legde er zicb vooral op toe, de 

 letterkunde en de wetenschap algemeener te maken. Bij zijn 

 capilularium van 789 noodigde bij namelijk de bisscboppen uit 

 om Iwee soorten van scbolen te boiiden, de eene voor 't leeren 

 lezen en scbrijven aan de kinderen , de andere voor 't onderwijs 

 der Nviskunde, taalkunde en den psalmzang. Dat hieraan gevolg 

 gegeven werd bewijst bet capitulariiim van Theodolf, bisschop 

 van Orléans, tôt de bem onderhoorige geestelijkbeid gericht, 

 waarbij bij baar aanmaant openbare scbolen op te ricbten, 

 niet alleen voor de bewoners der steden , maar ook voor die 

 der buitengemeenten. « De priesters (zoo scbreef bij daarbij) 

 zullen scbool bouden in de steden en dorpen, en zoo een der 

 geloovigen bun zijne kinderen wil toevertrouwen om ben in de 

 letteren te bekwamen, dat zij ben niet weigeren te ontvangen en 

 te onderwijzen, maar daarentegen ze met eene volmaakle liefde 

 opleiden, zicb berinnerende dat er gescbreven staat : zij , die 

 geleerd zullen geweest zijn, zullen scbitteren gelijk de starren 

 des firmaments; en zij, die er velen in den weg der recbtvaar- 

 digbeid zullen ondervvezen bebben, zullen in aile eeuwigbeid 

 blinken als starren. » De kinderen leerende, zal men daarvoor 

 geene vergelding vragen en niets aanvaarden dan 't geen de 

 ouders bun vrijwillig en uit genegenbeid geven zullen ^. » 



De groote keizer bepaalde zicb niet tôt bet sticbten en begif- 

 tigen van scbolen, maar maakte van de geleerdheid eene aanbe- 

 veling tôt bet bekomen van eerambten. Hervormer op geheel 



' Theod. Capit. § 50. 



