( 70) 



het verstandelijk gebied, verbeterde hij ook de bijzondere wetten 

 en de rechtspleging, strenge straffen bepalende voor misdaden, 

 welke totdan loe met geld waren geboet geweest. In ailes lict 

 hij zich richten door den geest des Christendoms, overtuigd dat 

 die godsdienst niet enkel een doel, maar ook een middel was om 

 de barbaarsche volkeren te beschaven en te verzedelijken ^ 



Als het eerste en nuttigste voertuig der beschaving werd door 

 Karel den Groote de volkstaal vereerd. Deze vaste regelen te 

 geven, haar te verbeleren en te verfijnen , met het oog op een 

 volkomen begrip der wetten, was hem eene aangename taak. 

 Hij stelde zelf eene spraakkunst op, gaf Dietsche namen aan de 

 twaalf raaanden des jaars en aan de windstreken, welke hij in 

 twaalf verdeelde, en legde alzoo den grond niet alleen van het let- 

 terkundige Dielsch , maar meteen van het eigendenkend geestes- 

 leven zijner land- en stamgenooten 2. 



Eindelijk, den lust voor de eigen taal nog meer, en op eene 

 bestendige wijze, willende bevorderen , deed hij de helden- 

 zangen en volksHederen der onde Germanen opzoeken en te 

 schrift stellen, trachtende daarmede de groote deugden der voor- 

 gangers in den geest der nakomeHngschap te bewaren ^. Jammer, 

 dat de Capitularia van latere Frankische koningen niet alleen 

 den geestelijken, maar ook den leeken het zingen van wereldsche 



' Warnkoenig et Gérard, Histoire des Carolingiens, T, 372, 



* 'l Is ongeveer van dien tijd, of weinig vroeger, dat onze gemeenten en 

 gehuchten hunne benaming kregen, hetzij naar een dier, het zij naar eene 

 beek of rivier, berg of dal, veld of laar, broek of weg, doorgaans in den uit- 

 gang aangeduid. Voorbeelden zijn hiervan : Beveren , Evere , Bosmeer, Wol- 

 verthem, Wambeek, Lippeloo, Buggenhout {beukenhosch)^ Lindeti, Eikevliel, 

 Assche (Esch), St-Lievens-Essche , Boondale , Moere, Boermond, Schelde- 

 rode, Koekelberg, Scherpenheuvel, Zoetendale, Ertvelde, Zandvliet, Edelare 

 en dergelijke meer. 



Het sele (in Zèle, Bekkerzeel, enz.) wijst lerug op een oud sala of kasleel ; 

 hem of heim (in 't Fr. hameau) duidt eene woonplaats aan, bepaald door 

 't eerste deel des woords ; ing^ overeenkomstig met het Fransche ignies 

 (Bouvigjiies), ognies {Gognies), egnies [Trazegnies) en met het agne en 

 ogneàev Ardennen (Mortagne en Bastogne), hedieôl gemeenteweide, enz. 



^ EiNH., Vita Karl, imp., c. 29. 



