( 72 ) 



leekebroedcrs of andcre dicnstlieden, ofwel zij gaven de door 

 hen ontgonnen gronden in cijnspacht uit om zich toe te leggen 

 op de ontginning van een ander veld, dat nog nieer zorg ver- 

 eischtc, niaar gcen minder rijken oogst voor de samenleving 

 zou opleveren; het menschelijk verstand zou door hen ontwik- 

 kcld wordcn en de vruchten hunner ernstige studie als nieuwe 

 zaden voor wetenschap en beschaving heinde en verre verbreid 

 wordcn. 



Was de aloude volkspoëzie vernietigd, eene nieuwe moest in de 

 plaats treden, en 't was de geestelijkheid, die ze leveren zou; 

 maar in hare lianden kon die geene andere dan de kerkelijke 

 richting volgcn. lîier nochtans deed zicli eene groole mocilijkheid 

 voor de nieuwe volksschrijvers op : wei was er eene gesprokene, 

 ecbter niet eene geschrevene taal, altbans nog geene, die voor de 

 letterkunde gescliikt was. Die te vormen koslte vecl moeite, 

 omdat, gelijk D"" Jonckbloet te recbt opmerkt, de geestelijken, die 

 ze scbrijven wMldcn, in hunne Latijnsche geleerdbeid niet eens de 

 noodige teekens vonden om de Duitsche klanken uit te drukken 

 en uit dien boofde genoodzaakt waren eerst de taal zelve te 

 leeren ^ Overigens, de spraakkunst van Karcl den Groote zal wel 

 niels dan eene procf geweest zijn, onvolmnakt, daar na liem de 

 Benedietijnermonnik Otfried, der abdij van Weisenburg, die ver- 

 beteren moest. 



Omtrent hetzelfde tijdperk werd ook bel Romaanscli gevormd. 

 Uit de mengebng van deze taal in het Dietsch was de taal der 

 Franken ontstaan, of het Fransch, betwelk op den duur het 

 Dietseh in een deel van Noord-Frankrijk vcrdreef; dit Fransch, in 

 zijnen oorsprong ruw, gaf zelf het aanzijn aan ondersclioidene 

 dialeeten, namelijk hetWaalsch, dat de sporen beliield van zijne 

 Keltische, Latijnsche en Dietsche oorsprongen 2, 



De vruchten der nieuwe letterkunde werkten heilzaam op het 

 gemocd des volks; zij bevorderden, van den eenen kant, het 

 onderwijs van den godsdienst, door eene menigte schriften lot 



1 D' .JoNCKRLOET, Gpscfiierlenis der midden-Nederlandsche letterkunde, I. 

 ^ Wachter, Gloss. Germ. prœfatio,^ 49, — Ernst, Histoire du Limboiirg, 1. 



