(75) 



verbreiding en opwekking des geloofs, terwijl zij, van den anderen 

 kant, den sniaak louterden en door zachtere gevoelens de aange- 

 borene rnwheid van 't Gerraaansch karakter temperden. In deze 

 orde van gedachten zullen wij ons bepalen te wijzen op het oudst 

 bekende sluk, waarin men den Nederlandschen taalvorm teriig- 

 vindt, namelijk eene prozavertaling der psalmen , opklinimende 

 tôt den tijd van Karel den Groote, en op den Hêljand [Heliand , 

 Heiland) een fragment, wil men, eener volledige bijbelvertaling, 

 door Lodewijk den Vrome aan eenen Saksischen dicbter opge- 

 dragen. Uit dit tijdvak hebben wij nog een volksgezang, in Vlaan- 

 deren door eenen monnik ter eere van Lodewijk III vervaardigd, 

 en handelende over de schitterende zege diens konings, in 881 bij 

 SaucoLirt en Vimeux behaald. Hier ziet men, hoe groot de weg 

 reeds is, op verstandelijk en zedelijk gebied sedertde voorcbriste- 

 lijke tijden door het volk algelegd. De ruwe Germaansche toon is 

 verdwenen; den dicbter bezieit geen woeste strijdliist, geen dorst 

 naar wrake meer; Lodewijk zegepraalt omdat hij zijn vertrouwen 

 op God steit, en God de weezen in zijne hoede neemt. Vergelijkt 

 men daarbij een oud Scandinaafsch heldenlied over Ragnar 

 Lodbrog, den beroemden bevelhebber der Denen, welk een ver- 

 schil neemt men waar! De heidensche zanger, de wapenfeiten der 

 noorderbenden in de velden van Vlaanderen {j Flœmingja veldi) 

 verbeffende, eindigt met den kreet van woeste vreugd : « Den 

 wolven werd veel voedsel gegeven! » [môrg thà or tafu fèkst 

 vorguni); het Lodeivijkslied daarentegen sluit met een gebed : 

 « De Heer behoude hem (Lodewijk) door zijne genade ! » {Gehalde 

 inan truhlin bi sinan ergrehtin.) 



Omtrent dien tijd moet ook Iiet Roelandslied {la Chanson de 

 Roland, la chanson de Ronceveaux) gedicht zijn , een algemeen 

 gekend en geliefkoosd volksgezang der middeleeuwen, dat de 

 Frankisch-Germaanscbe heldendeugd in Karel den Groote ver- 

 eeuwigt en door de innigheid van 't godsdienstig gevoel, dat er in 

 uitgestort is, den vromen geest der pasbekeerde heidensche 

 bevolkingen in hooge mate bevredigen kon. Eeuwen lang zou dit 

 lied in de Dietsche en Fransche taal, gelijk in 't Hoogduitsch, 

 door minnestreelen bewerkt en opgesierd, tôt de nakomelingen 



