( 74 ) 



der koene Germanen spreken van de eer en groothcid hunner 

 helden : 



« De Carlemagne et de Rolant 

 Et d'Olivier et des vassaux 

 Qui moururent en Rainscevausc. » 



Wat de Romansche lettcrkunde betreft, de oudste stukken in 

 deze gaan ook tôt de IX*' eeuw, maar van gedichten is er eerst 

 sprake in de XP eeuw. 



Dat de volkstaal wezenlijk beoefend en in de scholen van de 

 plattelandsgemeenten uitsluilelijk aangeleerd werd, is men ge- 

 neigd op te maken uit het feit, dat de kennis van 't Latijn in de 

 IX^ eeuw ten onzent zoozeer verrainderd was, dat de kerkver- 

 gaderingen (onder andere die van Tours, in 813) den pastoors 

 bevolen onder de mis het epistelen het evangelie aan degeloovigen 

 voor te lezen in de taal, door het volk gesproken. Overigens, het 

 Latijn werd dan nog enkel beoefend in de kloosters en stede- 

 scholen, maar niet meer zooals voorheen. De taal van Rome ver- 

 basterde hier weldra tôt de zoo geheetene basse latinité, in welk 

 dialect voortaan de charters met betrekking tôt kloosters, parochie- 

 kerken , gemeenten of lijfeigenen werden opgesteld, een gebruik 

 dat algemeen in zwang zou blijven tôt het midden der XIIP eeuw. 



Als maatstaf derFrankische beschaving onder stoffelijk opzicht, 

 en van de huiselijke weelde, hebben wij een vrij aanzienlijk 

 getal sieraden, welke in begraafplaatsen van dien tijd ontdekt 

 zijn. Uit menige tumuli werden , benevens landbouwwerktuigen 

 en wapens, voorwerpen opgegraven, die laten zien dat de 

 Romeinsche zeden in Haspengouw evenzeer als in Vlaanderen 

 haddenwortel geschoten. De wet der XII tafelen,waarbij verboden 

 was gouden of zilveren voorwerpen bij de asch der aflijvigen 

 neer te leggen, werd stiptelijk nageleefd, maar mcn treft er 

 daarentegen andere voorwerpen van pracht en weelde, uit Italie, 

 Griekenland of zelfs uit Egypte hier aangebracht, in groote hoe- 

 veelheid aan, benevens fleschjes in gekleurd glas, vergulde 

 bronzen vazen, lampen,gelijkende aan degene welke men bezigde 

 ij den eeredienst van Appolo, munten, drijfwerk met figuren, 



I 



