( 76 ) 



ring van [Montesquieu heeft gaande gemaakt, is inderdaad ten 

 hoogste belangrijk om den staat des landbouws in het begin der 

 IX' ecuw te doen kennen. Men vindt er naiiwkeurig eene opgave 

 van al de voorlbrengselen in graangewasscn,groenten,huisdieren, 

 wild enz., welke op bevel des grooten keizers ter markt moesten 

 gebracht worden en ook te dien tijde de voornaamste inkomsten- 

 bron des rijks uitmaakten. 



Reeds ten tijde van Karel den Groote had de ooftteelt hier 

 eene groote uitbreiding verkregen. Op zijn bevel werden in de 

 villas verschillige soorten van appelen, peren, pruimen, per- 

 ziken en kersen aangekweekt, ook niispels , kwee, hazel- en 

 walnoten. In 794 deed de vorst den prijs vastellen der voor- 

 naamste gewassen, en dit wel op den volgenden voet : 1 mud baver 

 werd gesteld ten prijze van 1 denier; 1 mud garst op 2 deniers; 

 l mud rogge op 5 deniers; 1 mud boekweit op 4 deniers; twaaif 

 brooden van boekweitmeel kostten zooveel aïs 15 van rogge, 

 20 van garst en 25 van baver '. 



Het vee stond niet boog in prijs. Bij de Ripuarische Franken , 

 bij voorbeeld, had een gehoornde os, gezond en niet biind, 

 dezelfde waarde als een schild en een lam, en zes maal minder dan 

 een goed harnas of een afgerichten valk; eene gezonde koe werd 

 geschat op de helft van eenen os, welke, uitwijzens een capitula- 

 rium van 't einde der VIII" eeuw, 10 scheliingen gold , gelijk- 

 staande met 60 mud koorn. Volgens de wet der Rijnfranken gaf 

 men eenen goeden hengst in ruiling tegen eenen versierden 

 helra of twee harnassen , of tegen eenen valk , waarmee men op 

 jacht kon gaan naar den kraanvogel. Een merriepaard had de 

 helft dezer waarde. Omirent dienzelfden tijd gaf men twee hennen 

 voor eene gans, twee ganzen voor een speenvarken, drie kalveren 

 voor eene koe enz. 



Ook de geestelijkheid trok zich het lot der landbouwers aan. 

 Wij weten reeds hoe zij ijverde voor de vrijmaking der lijfeige- 

 nen ; in 858 had er eene vereeniging plaats van bisschoppen der 



* Tijdens eenen hongersnood in 806 werd per mud betaald : haver, 2 de- 

 niers; garst en spelt, 3 deniers; rogge 4, en boekweit 6 deniers. 



