LÎ5.; 



III* HOOFDSTUK. 



Verdrukking van het landvolk. — De zwakken zoeken bescherming bij de kloosters. — 

 Ontwikkeling der persoonlijke vrijheid, gevolgd door de ontvoogding der gemeenten. 

 — Uitbreiding van den landbouw. — Verbetering van zeden en beschaafdheid. 



Toen Karel de Groote, na een langdurig streven ten nutte der 

 nienschheid, liet moede hoofd ter rust had gelcgd, openbaarden 

 zieh twee richlingen in den staat, ganscli strijdig met elkander. 

 Aan den eenen kant de zucht om het geringe volk uit de banden 

 der lijfeigenschap los te raaken, aan den andercn eene bepaalde 

 strekking onder een aantal machtige grondbezitters om zich ten 

 koste des armen landzaats door allerlei afpersingen, zelfs door 

 geweld en misdaad, le verrijken en weder onder 't juk tebrcngen. 

 Beide stroomen gingen naast elkanderop, verwarring brcngcnde 

 in de hooge en lage slanden der samenleving, terwiji ook in de 

 regeeringskringen begon wanorde te komen. De wijze wetten, 

 door Karel den Groote uitgevaardigd, werden niet loyaal uitge- 

 voerd of bleken niet aile doeltreffend te zijn. De openbare ambte- 

 naren hadden een uitgebreid gezag, hetvvelk zij gemakkelijk tôt 

 eene volstrekte meeslerscbap wisten te maken, doordien bun, te 

 gelijk met hunne bediening, groote landgoederen warenafgestaan; 

 de instelling der missi dominici was onloereikend om de uit- 

 voering der wetten te verzekeren en de orde te bandhaven; de 

 nationale vergaderingen waren slecht ingericbt, hunne betrek- 

 kingen met het koninklijk gezag al te onbepaaid. Verschillige 

 opperhoofden streefden om zich onafbankelijk te maken van de 

 kroon en zieh in het bun toeverlrouwde gewest als vorst te doen 

 erkennen. Deze en nieer andere oorzaken werktcn medc om de 

 ontbinding des weleer zoo machligen rijks le verhaastcn, die 

 eindelijk plaats had ten jare 843. 



Karel's opvolger had, na vier en twintig jaren zonder glans te 

 hebben geregeerd en op 't iaatst door zijne eigcne kinderen, die 

 zich tegen hem gewapend hadden, gevangen te zijn genomen, 

 drie zonenachtergelatcn,diehetkeizerrijk in drie deelen splitsten. 



