( 84 ) 



der menschheid de hopelooze pogingen en bittere crisissen aan te 

 teekenen, welke dien harden langdurigen kamp kenmerkten. 

 Reeds in'tjaar 1000 stippen de kroniekschrijvers samenscho- 

 lingen aan van boeren, aan wie het onverdraagzame juk der 

 grooten zal lierinnerd hebben, dat ook zij raenschen waren, met 

 de vorsten en rijken der aarde gelijk vôor God, zooals het Evan- 

 gelie leert. Elke proef, nochtans, sluitte op de sterkere macht en 

 't geweld der gebicders, en er bleef dcn ongelukkigen niets anders 

 over dan dcn geboortegrond vaarwel te zeggen, waar zij noch 

 rceht noch vrijhcid genoten, en waar van den anderen kant 

 onophoudchjke overstroomingen, herhaaide pestziekten, honger- 

 snood en andere volksrampen het leven allerlastigst niaakten. 



In 't midden der XP eeuw gingen Vlaamsche landbouwers zich 

 vestigen op de grenzen van Walles en Schotland, dàar geroepen 

 door Willem den Rosse. Onder de regeering van den Luikschen 

 bisschop Wazon begaven honderden Luikenaren, vluchtende voor 

 den hongersnood, zich naar Hongarije, alwaar koning Andréas 1 

 hun ten jare 1046 eene vruchtbare landstreek in 't diocees van 

 Erlau tôt vaste woonpiaats had aangewezen. 



De faara der Vlaamsche landbouwers was aldaar in den bcginne 

 der XII^ eeuw reeds in verre landen en over de zee verspreid. 

 Hendrik Beauclerc lokte er een groot gelai naar de graafschappen 

 van York en Pembroke, terwijl nagenoeg op hetzelfde tijdstip 

 Nederlandsche boeren waren uitgeweken naar 't bisdom van 

 Bremen, in Holstein, naar Meisen, Mecklemburg en andere gewes- 

 ten van Duitschland, ja naar 't comitaat Zips, waar zij door konin- 

 gin Helena geroepen waren, alsmede naar 't comitaat Ugocsa enz. 



Maar ofschoon de vreemde vorsten onzen boeren groote voor- 

 deelen deden aanbieden, ten einde de uitgestrekte heidegronden 

 van hun rijk door ervarene en wakkere handen op korten tijd in 

 vruchtbare akkers en lachendeweiden herschapen te zien,denken 

 wij toch dat er eene sterkere drijfveer moet hebben gewerkt om 

 de Belgen zoo ver uit het land hunner geboorte te lokken en hun 

 cen hcil te doen zoeken te midden van bevolkingen, van welke 

 zij door laal en zeden gansch verschildcn. 



En evenwel waren onze uilgewekene landgenooten niet allen 



