(94) 



temg totden gulden herderstijd,zoo gemoedclijk door Theokriet 

 in de oudheid en door Gessner in de vorigc eeuw bezongcn; het 

 kasteel, ja, beheerschte, met de kerk, gansch het dorp, en weer- 

 klonk weleens van den jammcrkreet eens ongenadig verdrukten 

 dorpers. Maar, onverlet gelaten dat de landbouwer het idealisch 

 leven nog in onze XIX* eeuw niet heeft gevonden, mag men, bij 

 de beoordeeling van middelecuwsche toestanden, niet uit het oog 

 verh'ezcn dat onder de scliuts der schietgaten van die geduchte 

 sloten eene massa dorpehngcn leefde, en daar bij vijandelijken 

 aanval niet enkel hiinnen persoon, maar ook hun goed bevei- 

 ligen moehten; dat de adel, door zijnen ridderlijkcn geest, veel 

 heeft bijgedragen tôt verzachling der zeden, ter bevordering van 

 beschaving, en aan het hoofd der middeleeuwschc gemecnten 

 staande, onzeghjk veel heeft meegewrocht om deze in macht en 

 slerkte en luisler op te voeren, totdat eindelijk het uur der bur- 

 gerij zoude slaan. 



En de beweging voor de volksontvoogding werd inderdaad zoo 

 groot, dat niets in staat was dien stroom van richting le doen 

 veranderen of te stutten ; het zijn nu niet langer alleenstaande 

 personcn meer, met een betrekkelijk gering vermogen en invloed 

 in de samenleving, die de zoete vruchten der vrijheid aan mede- 

 menschen te gcnieten geven, ook de Staat aeht het uur gekomen 

 om de machligc beweging te volgen, en aan geheele bevolkingen, 

 gansche gemecnten wordt ineens, de eene na de andcre, hetbur- 

 gerlijk recht geschonken, minder uit eenen geest van godsdiens- 

 tigheid, gelijk weleer, dan in 't belang der landheeren, of wcl om 

 staatsredenen. 't Was onder de groote regeering van Boudewijn 

 van Rijsel (1056-1067), een even slerken en dapperen als vromen, 

 wijzen en zachtzinnigen vorst, dat de Vlaamsche steden begonnen 

 onlvoogd te worden, maar 't zou eerst in de volgende eeuw zijn, 

 dat aan de dorpen van dit gewest de vrijheid werd vergund. De 

 beweging strekte zich uit tôt de verste streken van het noorden. 

 Ten jare 1171 komen een groot getal bisschoppen te Armagh 

 (lerland) samen, en verkiaren, in den name Gods, al de slaven 

 van hetland vrij. Eene halve eeuw te voren, bepaaldelijk in 1125, 

 had de prins-bisschop van Luik dezelfde verklaring, in voordeel 



I 



