( 102 ) 



't zoo geheeten Alloé't de Binche vomiden, het recht van gebruik 

 te niaken van al de bosschen, in genoemde heerlijkheid gelegen. 

 De heer van Wiltz deze gemcente in 1437 — laatlijdig genoeg! — 

 de vrijheid gevende, ontsloeg haar van de verplichling, de muren 

 en wallen der sterkte aldaar te herstellen en le onderhouden; hij 

 verbond zich om nooit iemand tôt den staat van dienstbaarheid 

 te zullen terugbrengen, tcnzij met toestemming van den burge- 

 ineester, van de schepenen en liet volk; gaf iedereen op zijn 

 heerlijk goed het recht van te gaan wonen, waar 't hem lustte, en 

 beloofde geenen ingezetene van Wiltz in hechtenis te zullen nemen 

 of zijne goederen aan te slaan tenzij den gevatten persoon 

 onmiddellijk aan zijne natuurlijke rechters te zullen overleveren. 

 Alzoo kwam, met langzame schreden, de vrijheid in aile 

 gewesten en gouwen van ons land zich vestigen, hier minzaara, 

 daar met achlerdocht, elders met tegenzin onlhaald, maar toch 

 vroeger dan in de ons omringende landen, waar de bevol- 

 king nog lang nadien om verzachting naar haar lot zou wachten. 

 Dat, inderdaad, van hier iiit de weg werd gebaand tôt de 

 ontvoogding des volks in westelijk Europa, is door de geschiedenis 

 bewezen en door de geleerden reeds lang erkend. « Les Flamands 

 ont été nos maîtres » (zegt Bouthors, een Franschman, in zijne 

 Étude sur les origines et le principe de la ruralilè, waar hij 

 gewag maakt van de opkomst der gemeenten); « nos pères ont 

 appris d'eux à conquérir les privilèges de la liberté civile, mais ils 

 n'ont pas su les imiter dans la colonisation, la protection des 

 intérêts ruraux. » 



En dat is waarheid î Met de ontvoogding der gemeenten ging 

 gepaard de uitbrciding van den landbouw, en de XIIl^ eeuw was, 

 ook in de bloot stofîelijke orde, een tijdvak van verbazende 

 ontwikkeling en bloei. 



Wij hebben gezien hoe Vlaanderen in de eerste ecuwen onzer 

 tijdrekening het uitzicht cener woeste, armoedige, schier onbe- 

 woonbare streek aanbood, bedekt met bosschen en moerassen, 

 terwijl de zee bij iedere hooge tij de laag gelegene gronden 

 onder water zettc. Oorkonden uit de vroege middeleeuwen schii- 

 deren dit gewest met geene mindere sombere kleuren af, tôt 



i 



