( 126 ) 



verplicht met wagen en paard hem te dienen, zoo voor het uit- 

 vocren van den mest als voor het inoogsten van het hooi en 

 't verzamelen van het brandhout. De laten, die wagen noch paard 

 bezaten, moesten den mest helpen laden en op 't land uitwerpen, 

 het hooi verzorgen enz. Op elken karweidag was de heer van 

 Nevelehun eenen maallijd schuldig *. 



De boer, die in België den heer op zijn land diende, had het 

 doorgaans beter dan in Frankrijk, waar de werker gewoonhjk 

 zelf voor zijne voeding te zorgen had en daarom dikwijls tegen 

 den heer in procès ging. De parlemenlen van Parijs, Metz en Tou- 

 louse moesten in de XVIP eeuw, wanneer de meeste karweien 

 len onzent al lang waren afgeschaft, lusschen beiden treden, ten 

 einde de heeren te verplichten de op hunne akkers of hooivelden 

 zwoegende laten spijs en drank te verschaffen 2. 



In 't graafschap Wiltz (Luxemburg) moesten de karweimannen 

 den wijn, op de heerenvelden gewonnen, voeren van de Saar en 

 Moezel tôt aan het kasteel te Wiltz. Op hunne beurt waren de 

 gemeenten Goesdorf en Heiderscheit verplicht de wegen, langs- 

 waar de wijnoogst vervoerd moest worden, in goeden staat te 

 houden. — Het dorp Asselburg verzorgde den weg, dienende tôt 

 het vervoer der tiendevruchten van den graaf naar Linster, en de 

 karweiers gingen insgelijks den wijn opladen, dien de heer te 

 Diekirch op de Moezel en de Saar oogstte. Voor het laatste werk 

 ontvingen zij, bij 't vertrekken, een brood voor den voerman en 

 eenen bundel baver voor het paard. — De boeren, die daar aan 

 den mest werkten op 't land des heeren, ontvingen eene « sop, 

 und eine schussel mit musz. » 't Was weinig, maar wanneer er aan 

 den oogst te werken was, hadden de boeren het beter; des 

 morgens ontvingen zij « ein sop, ein stuck kees und ein stuck 

 brots geleich den kees grosz, und ein bêcher mit hier; nacht- 

 mittages aber, einem jeden ein schussel mit musz, ein schussel 

 mit erbesen, ein stuckelgen spccks, ein stuck kees, jederem ein 

 weisz und ein rocken miitsch, den stalen gleich so man von alters 



* Geschiedenis van Nevele, door De Potter en Broeckaert. 



* Aldert Babeau, le Village sous l'ancien régime, bl. 1 88. 



