(133 ) 



delijke wetten zijn nagenoeg zoo oiid aïs de menschheid; men 

 vindt er sporen van in oud-Egypte, en Pastoret duidt in zijne 

 Histoire de la législation (III, 283 en volgg.) Israëlitische veror- 

 deningcn aan voor drinkputten, fonteinen, wcgcn, ectwarcn, jacht 

 en vischvangst. Gecn wonder derhalve dat de Frankcn cr ook 

 hadden, niet verzameld in geschrevene wclboekcn — maar ons 

 land, gelijk de plakkaten zeggen, was « coiilumier, » in andere 

 woorden : de justilie werd er van oudslier geocfend naar een 

 aantal gebruiken (costumen), welke door eene lange reeks van 

 uitspraken verplichtcnd waren geworden. De gebruiken van 

 gewest tôt gcwest, van district tôt district verschillcnde, zoo is 

 't niet te verwonderen dat de wettelijke voorschriftcn daarora- 

 trent niet overal gelijk waren. Zij droegen (gelijk De Gryse op- 

 merkt) den slempel hunncr afkomst en verbeeldden door hunne 

 eigenaardigheid de verscbilligheid der streken, waar zij, gelijk 

 planlen uit den grond ontschoten en gegroeid waren K 



Aanvankelijk waren de Costumen dus niet te sclirift gesteld; 

 het gebeugen der recbtsplicbtigen, de getuigenis der oudsten van 

 het volk dienden den recbteren in twijfelacblige zaken tôt richt- 

 snoer. Daaruit volgde, dat ailes onbepaald bleef, zoowel de vorm 

 der overecnkomsten als de uitlegging en uitvoering der wet. In 

 HenegouNV, waar men reeds in de V^ eeuw sporen van costuura- 

 recht ontmoet, moet men afdalen tôt de inrichting der pairs te 



* Eene rechtsqueslie van vaderlandsch belang. — Op de algemeene wet 

 die de Fracken beheerde (de Salische wet) hoeven wij hier niet terug te 

 komen. Buiten deze was er nog eene voor een gedeelte van Beigië, namelijk 

 de wet der Ripuaires of Oosi-Franken, die de Rijuoevers bewoonden en 

 welke tusschen de jaren 511-554 werd opgesteld. Deze wet getuigt reeds 

 van eene meer gevorderde beschaving; het burgeiiijk recht beeft er eene 

 ruimere plaals dan in de Salische wet, en zelfs vindt men er eenige schik- 

 kingen in, onlleend aan 't Romeinsch recht. Heylen (Mém. sur F usage du 

 droit romain en Belgique^ 1782), D'Hoop, in zijne verhandeiing over het 

 recht in België gedurende de VlI-XIile eeuwen (1776) en Raepsaet (ill, IV, V) 

 betoogen klaar dat de wetten der Salische en der Oost-Franken hier tôt de 

 XIl*" eeuw kracht hadden, ja dat de keuren en costumen van ons land, 

 inzonderheid voor Vlaanderen, sporen van 't oud Frankisch recht ver- 

 toonen. 



