( 139 ) 



door bet volk werd gckozen. Hetzelfde liad nagcnoeg plants in het 

 noorden van Vlaandcrcn. In de Vier-Ambachtcn mocht nicmand 

 dezer streek zelvc tôt baljinv of onderbaijuw aangestcld worden. 

 Het schcpcndom werd cr jaarlijks volgondcr wijze vcrnieuwd : 

 degraaf van Vlaandcren benocmdc vier mannen uit de gcmeldc 

 ambachlen, die zich bij hem moesten begeven en zweren, ieder 

 eenen anderen persoon te zullen kiezen « die heiirlieden oorboir- 

 lixt ende prouffitelixt dincken totter olïicie. » Wie een jaar sehe- 

 pene geweest was, mocht biiinen de drie volgciide jaren niet 

 weder benoemd worden. Elk ambacht had zeven schepenen. Kon 

 men iemand door drie schepenen overtnigen dat hij de bedie- 

 ning had verkregen door omkooi)ing, hij werd gestraft met eene 

 boetc van 10 pond (eene bctrekkelijk zware som voor dicn tijd) 

 en mocht daarna niet meer in bediening komen. Niemand mocht 

 zijn ontskng geven gedurende zijn schcpcndom, maar degene, die 

 bevonden werd een vaisch vonnis te hebben gegeven, werd door 

 zijne medegezellen afgesteld. 



Uit deze mededeeling mag blijken, dat de landman der Vier- 

 Ambachten tegen willekeur en onrccht in 't uitoefenen des 

 bestiuirs en der justitie voldocnde gewaarborgd was; de keure 

 houdt daaromtrent zelfs een bijzonder artikel in, vaststellende 

 dat bijaldien een ingezetene door den baljuw « tscependom ghe- 

 weygert oft ontzeyt, » en zulks bekend was aan drie schepenen, 

 de geheele wet van 't ambacht moest <t uphouden ende cesseren 

 van recht te doene, totter tijt dat dieghene, die tscependom ont- 

 zeyt was, dat vercreghen zal hebben. » Laten wij het maar be- 

 kennen : zoovcel Avaarborg van goed, degcHjk recht geniet de 

 burger der XIX^ eeuw niet ! 



Uit het vorenstaande zien wij dat de justitie op het dorp 

 gansch in de handen was van den heer, die den baljmv of opper- 

 sten ambtenaar benoemde, naar goeddunken afstelc.e, en deze 

 bediening of voor eenigen tijd verkocht of in pacht gaf. Maar 

 niet iedere groote leenheer bezat het voile justilievermogen, dat 

 is het hoog, middelbaar en laag gerecht; de eene had enkel 

 't laatste, of grondrecht, dit wil zeggen dat hij alleenlijk zaken 

 mocht beoordeelen welke betrekking hadden met den grondei- 



