( 140 ) 



gendom en strafbaar waren met geldboeten; een andere had 

 daarbij het middelbaar of correctionneel recht, namebjk over 

 civiele zaken, ook strafbaar met geldboeten, benevens over per- 

 soneele en recelé acliën; eindclijk de groote leenheer bezat bij de 

 twee gemelde reehtsgraden daarbij de hooge justitie, te weten 

 « waer lijf ende let an cleeft, » dit is : waarvoor gestraft werd 

 met het verlies van een lid des lichaams of met de dood, « door 

 put ende galghe. «» Hier echter waren eenige misdaden uitgezon- 

 derd en de uitspraak overgelaten aan den vorst, als te weten : 

 brandstichting, schaking of verkrachting van vrouwen, moord 

 en diefstal, onder de generieke benaming van causae arduae in 

 de oude doeumenten aangediiid. 



Wat de beliandeling der bloot bnrgerlijke zaken betreft, zooals 

 het sluiten van wettelijke overeenkomsten aangaande het ver- 

 koopen, verpachlen, berenten of wegschenken van onroerende 

 goederen (bij testament of inter vivos), deze geschiedde nu eens 

 voor de schepenenbank, dan vôor het laat- of cijnshof : de aard 

 der gronden wees de bevoegdheid van het hof aan. 



De bcërving of onterving van een allodiaal of vrij goed gebeurde 

 vôor den vorstelijken of heerlijken beambte en de schepenen, 

 bijgestaan door Iwee andere allodiale pairs. Eindelijk bel belee- 

 nen van grond werd verricht in 't feodaal hof, door den heer of 

 zijnen baljuw, in bijzijn der leenmannen, met al de oude plech- 

 tigheden van huldc en mansehap *. 



Met betrekking lot de bestuurakten op den buiten mogen wij 

 niet vergeten melding te maken van de wettelijke pleegvormen 

 en gebruiken, die bij 't verkoopen of afstaan van een eigendom 

 waren in acht te nemen. Dit geschiedde namelijk met zinncbeel- 

 dige teekenen, iets wat men 't symbolisch recht of de poëzie van 

 't recht zou mogen noemen, en dat ook, althans gedeellelijk, tôt 

 het laatst der vorige eeuw is bewaard gebleven. 



Volgens de Salische wet moest een onroerend eigendom in het 

 plechtig goudîng of in de vergadering van de besturen der kan- 

 tons, waarin deze eigendom lag, verkocht worden. Er waren 



* PouLLET, Les juridictions et la propriété foncière au XV^ siècle etc. 



