( 144 ) 



keerig kon niemand van zijne bediening afgezet worderi tenzij 

 voor gevallen, als hooger vermeld. — Zoo bezat het geringste 

 dorpje van ons land wat de geleerden der oudheid beschouwden 

 als de beste inrichting eener gcmeente ^ : de krachlige leiding 

 door ëenen, den raad der besten en bekwaamsten, en, in hoogst 

 gewichtige bestuurzaken (als voor 't verdedigen des grondge- 

 bieds tegen den vijand en 't heffen van nieuwe belastingen) de 

 beslissing door al de ingezetenen bevestigd, en afgekondigd door 

 het van allen gcëerbiedigde hoofd, den vorst of diens plaatsver- 

 vanger 2. 



Nu denkt men allicht : zekerlijk, niemand verdiende meer ver- 

 trouwen voor rcchterlijke uitspraken dan de meestbegoede, de 

 onafhankelijke lieden van het dorp, bekend als van rijpen rade en 

 ondervinding te wezen; maar — waar bleef de rechtswetenschap? 

 Was elke boer, hoe rijk bemiddeld en eerlijk 00k, « de eerste 

 de gereedste, » bevoegd om in een gewijsde tusschen te komen? 



De rechtswetenschap was in de meeste gevallen totaal overbo- 

 dig. Imraers, er was toen geen diploom gevergd, bewijzende dat 

 men den lecrgang eener hoogeschool bijgewoond en met goed 

 gevolg de examina afgelegd had, om als openbare beschuldiger, 

 taalman, verdediger of rechter plaats te nemen in de groene 

 vierschaar; de kennis van 't Latijn was nict noodig, want de 

 leengebruiken hadden met de Romeinsche wetten niets gemeens. 

 De schepencn kenden de plaatselijke « costuymen » en dit was 

 genoeg voor de beslissing der eenvoudige zaken, die in 't dorp 

 geschiedden : Je keure had nagenoeg ailes voorzicn. En was er 

 al een punt, hetwelk twijfelachtig voorkwam, of « dat men niet 

 vroed » was, men ging te rade bij het algemecn of het landrecht, 

 ofwel men riep de loffelijke gewoonte van een naburig baljuw- 

 schap of van eene daartoe aangeduide schepenenbank in ^. 



* CiCERO, de Re publ. lib. I, cap. 29, 39, 49 enz. — Tacitls, de Mor. Germ. 

 cap. II, 7. 



* H.-A. Van Berkel, Een holîandsch dorp in de XIV'' eeuw. 

 5 Idem. 



De schepenen der Vier-Ambachten mochton « advijs halen » bij die van 

 Cent; maar de reiskosten waren le hunnen laste. 



