( 146 ) 



sehaar in opene lucht gedurende zoo langen tijd heeft kunnen in 

 zwang blijven; daar toch waren rechlers en verdcdigers, evenals 

 getuigeii, belicliten en nieuwsgierigen, bloofgesteld aan al de guur- 

 lieid en de wissclvalligheden van het weder. Maar had men dan 

 geen prachlig justiliepaleis, versierd met kunslige zinnebeelden 

 der eeiiwige Gerechtigheid; geen zoo grootsch toestel van de 

 openbare macht, en, in bijzonder belangrijke of recht afschuw- 

 wekkende gedingen, geen « nitgelezen piibliek » , dat op « voorbe- 

 boudene plaatsen » met koortsige spanning de debalten volgt en 

 den tweestrijd van welsprekendheid lusseben de belichling en 

 verdediging — tocb bezat de dorpsjustitic in hare naakte armoede 

 en uiterslen eenvoud iels dat te prijzen valt, namelijk de groote 

 openbaarbeid met welke zij geschiedde. Wie wilde, was er bij, en 

 in den breedcn kring geschaard, kon men ailes booren en ailes 

 zien ; de valscbe getiiigenis was minder te vreezcn dan legen- 

 woordig, daar gansch bet dorp gereed stond den meineedige op 

 staanden voet te logenstraffen, waar 't zaken gold, die nagenoeg 

 van algemeene bekendbeid waren. « Houd uwe schare bare! * » 

 klinkt bet in 't volkslied der drie Lanlslieren, en onze middel- 

 eeuwscbe voorouders verzuimden niet dien wijzen raad na te 

 ieven, ook al kostte 't bun bijwijlen wat mcer bille of koii dan 

 zij onder een scbaliën- of ticheldak zouden bebben gewaar ge- 

 worden. 



Neen, de boer bad in ons land geene reden om de groote stad 

 lianr pracbtig gcbouw, met van fraai beeldwerk en gcscbilderde 

 glasramen voorziene zalen te benijden ; hem moet bet wel ter 

 ooren gekomen zijn lioe ginds, aebter bet fluweelen of saaien 

 kleed der trotsebe reebters — adellijke beeren of rijkbegoede 

 poorlers — soms een bart schuilde dat niet aUijd voor reclitvaar- 

 digbeid en waarbeid klople, maar bczield met veete en parlijscbap, 

 gedreven door gouddorst of wraakzuclit, de onscbuld bevlekle en 

 schaamteloos onrecht pleegde. Men dcnkc siechts aan de klaehten 



* Schare, voor vierschare; bare voor openbaar. — Zie het stuk in de 

 Gedichten uit de verschillige tijdperken, door J.-A. Alberdingk Thijm, 

 l'^ bundcl,bl. 152. 



