( 148 ) 



aan om aile manier van overdaad te vermijden, zitting te houden 

 in behoorlijke plaatsen, en niet in diinkhuizen of tusschen dron- 

 kaards, «f comme souventes fois entendons arriver *. » 



De mceste costumen bestonden nog tôt in de XW eeuw maar 

 in 't geheugen der menigle, boewel de bcrtogcn van Burgondië 

 herbaaide keeren getracbt badden ze te doen bocken. Karel V 

 dacbt er ernstig aan, toen bij door zijne ordonnanlie van 

 7 Oclober 1531 voorscbreef de costumen te scbrift te stellen, en 

 de bundel, te Brussel den 4 5 Maart 4553 afgekondigd, gaf aan 

 eenige dier wetten eenen bepaalden vorm, wel is waar onvol- 

 maakt, maar tocb voldocnde om ze met vrucbt te raadjjlegen. De 

 meeste gemeenten nocblans badden de vorstclijke verordening 

 alweer in den wind geslagen , mogelijk denkende dat bet een 

 nutteloos werk was in scbrift te brengen wat reeds eeuw bij eeuw 

 met goed gevolg, volgens traditie, was gedaan en wat eenieder 

 zoo goed kende; misscbien ook wel bcducbt dat er acbter die 

 herbaaide aanmaningen een of ander plan scbuilde, strekkende 

 om 't voorvaderlijk recbt te kortwieken. Wat er van zij, negen 

 jaren nadien verscbeen er eene andere ordonnantie van keizer 

 Karel, berinnerende zijne eerste opzicb.tens bet boeken der costu- 

 men, « betwelck overal niet gheobserveert, gheacbtervoigt nocbte 

 gbedaen en is gbeweest. » Deze nieuwe oproep werd almede 

 maar weinig beantwoord, en er zouden een aantal jaren van de 

 volgcnde eeuw verloopen eer de meeste Belgiscbe costumen 

 zouden gescbreven, eenige gedrukt zijn. 



Er zijn weinig zekerder bronnen voor de kennis der zeden en 

 bescbaving op bet platte land dan die plaatselijke wetten; willen 

 wij weten hoe de openbare orde en tucbt onderbouden, de per- 

 sonen en eigendommen bcschermd, de overlreding en bet 

 misdrijf gekastijd werden, wij zijn verplicbt die bronnen te onder- 

 zoeken en met de strengbeid der strafbepalingen de diepte van 

 het beerscbende kwaad te meten. 



De gebeele landelijke wet in al bare vertakkingen voor ieder 

 misdrijf te doen kennen, is bier niet noodig, maar al wat tôt bet 



