( 1^9 ) 



openbaar leven in het dorp behoort, zullen wij uit de vooi- 

 naamste costumcn ophalen '. 

 Beginncn wij met de 



Openbare zedelijkheid, rust en goede orde. 



In de kastelnij van IJper was het niet gcoorloofd herberg te 

 houden op weinig bewoonde pleJ^ken, maar wel rondom het 

 kerkhof, en ter plaatse waar minslens acht huizen bijeen stonden 

 of waar vanouds getapt wcrd '^. 



Overal was het drinken in de herbergen verboden tijdens de 

 hoogmis en vespers op zon- en heiligdagen ; in 't IJpersche, alsook 

 in eenige andere streken, waren hicrvan iiitgezonderd reizende 

 Ueden, en zulke, die drank noodig hadden. Herbergier en drin- 

 kers werden in geval van overtreding geboet ^. — Gediirende 



< Men tek in België meer dan honderd verschillige costumen. Brabant en 

 Vlaanderen hadden er meest : daar had, om zoo lezeggen, iedere gemeente of 

 groep van gemeenten haar welboek, tcrwijl er maar éene algemeeiie keure 

 was voor 't prins-bisdom van Luik, het land van Slavelot, de hertogdommen 

 van Luxemburg en Limburg, Bouillon en Gelderland, de graafschappen 

 Henegouw, Nanien en Loon (Defacqz, Ancien droit Belgique). — Er is 

 evenwel rekening te houden van eenige keuren, door abdijen of heeren van 

 verschillige plaatsen verleend, en politieverordeningen bevaltende. Tôt deze 

 soort behoorden,onder andere, de kenre der heerlijkheid de la Rosière, gegeveu 

 door de abdij van Cambrai ; die van Sebourg enz. 



* « Que dors en avant on ne tiendra taverne en aucuns lieux dans le chastel- 

 lenye que seulement au cimelière [kerckhof) et au lieu ou d'ancienneté on a 

 tenu taverne et aussy aux lieux où il y a un amas de huit maisons ou plus, à 

 poine de l'amende de 111 liv. par. et chacun qui y boira 111 llv. par. » 



(Loix, cousiumes, ordonnances etc. de la cliaslellenie 

 d'Y près, ch. CXXIV ) 



' « Item que personne, tel qu'il soit, ne boira en quelque taverne ou hotel- 

 lery que ce soit pendant les temps de la grand'messe ou des vespres, tant aux 

 jours de dimanche qu'aux jours de fesles de con>mandemenl {sondaeghs noch 

 op heylige geboden misdagen) sy ce n'estoil des gens passans ou aïant besoing, 

 à poine de 111 liv. par. à encourir par j'hostelier, et chaque buveur à poine 

 de XX sols par., ny pareillement ne joura aux fuseaulx à la paulmè ny autres 

 jeu ou jeux à peine de semblable amende. » (Loi^reic, rf'Fpres, chap. Il, art. I.) 



