( i60 ) 



De dorpswciten schreven ook voor, de straten en wegen op 

 hunne behoorlijke breedte en in goeden staat le houden. De keure 

 van Lummene, onder andere, zegt in 't \ 4^ artikel : « Aile gebuerten 

 sullcn t' samen der bandt comen aile saferdagben, ten tijde alst 

 gecondigtsal wordcn, omme de straten te maccken. » Mcn begon 

 daaraan 's namiddags om twee ure, op 't geluid der bel en onder 

 behoorlijke leiding. 



Voor goede hofafsluiting werd ook overal gezorgd. « Aile 

 heymselen ende thuynen (zeggen de costumen van Kiel en 

 Deurne) tusschcn twee gebueren erven staende, syn gemeyn 

 ende moeten ten gclycken coste op de gerechtigbe paelen van 

 de twee erffven gemaeckt ende onderhouden worden, ten waere 

 dat bleecke van eenighe servituyt ter contrariën... » (X* titel, 

 1** art.). 



Andere strafbepalingen, den akkerbouw betreffende, zullen 

 verder, ter plaatse waar wij meer bepaald den toestand des 

 pachters onderzoeken, beter te pas komen ; zeggen wij hier, dat 

 de keuren en costumen nagenoeg al de gcwone misdrijven en 

 overtredingen verbandclden, en dat, van zijnen kant, de rechts- 

 plichtige waarborg had voor goede juslitie. Was men van den 

 eenen kant verplicht de uitspraak des recliters te eerbiedigen, 

 van den anderen kant vindt men ook strenge straffen tegen de 

 schepenen, wanneer bet bewezen kon worden dat deze onrecht- 

 vaardig vonnis badden gestreken. De wet van Bcaumont, onder 

 andere, veroordeelt zulke ambtenaren, in 't bewuste geval, tôt de 

 aanzienlijke boete van 100 sluivcrs. — Op die manier toch was 

 en de onafhankelijkheid der recbtcrs verzekerd en bet misbruik 

 dier onafhankelijkheid te keer gegaan. 



Niet aile dorpswetten, evenwel, bleken proefhoiidend te zijn; 

 er waren er onder, die niet duidelijk de rcchlen en overtredingen 

 vaslstelden en den weg openlieten tôt misverstand of wiilekeur. 

 Zulk eene, onder andere, was de costume van Ilelkijn en St.-Denijs, 

 twee dorpen die in de XIIl^ ceuw afhidgen van den bisschop van 

 Doornik, en die zoo duister schijnt geweest te zijn... « selonc 

 lequel usage li houns pierdoit une queriele par aucune raison, et 

 par celi meisme raison wangnoit uns autres une semblant querile 



