(m) 



6 deniers groote in klinkende penningen — ailes zonder intrcst *. 

 Het gcld werd, wel is waar, doorgaans maar gegeven mits inlresl, 

 doch daarmede was het iedereen, bemiddeld of niet, maar de 

 vereischte bedrevenheid, raoed en ondernemingsgcest bczittende, 

 mogelijk cen aanzienlijk landbouwer te worden. 



De hofhuizing moest door den pachtcr in goeden staat gehou- 

 den worden. Het onderstegedeelte was op vêle plaaisen aan zijne 

 zorg overgelaten, maar de groote herstellingen, gelijk het dak, 

 bleven ten laste des eigenaars in Vlaanderen , evenwel, ook ter 

 verzorging van den pachter. Omirent Gent schijnt het onder- 

 houd der huizing algemeen ten laste geweest te zijn van den 

 pachter, ten minste in het begin der XIV^ eeuw, want als de 

 eigenaar van 't Goed ter Beke, in 't dorp Afsneê, ten jare 1323 

 eenen nieuwen pachter aanvaardde, schreef hij in de voorwaarde 

 dat die « de husinghe houden {sal) te ghereke up sinen cost 

 alsoe de pachtre sculdich es te houdene metten rechte. » Elders, 

 gelijk in 't kwartier van Leuven, betaalde de eigenaar het dag- 

 loon der arbeiders, voor 't herstel gebezigd, maar was de bewoner 

 verpHcht het bout of andere bouwstoffen bij te halen en den 

 werklieden eten te geven. Men duidde dit algemeenlijk aan met 

 de woorden « te houdene in goeden ghereke van dake ^ » of « te 

 ghereke vanvursten ^. » Vêle pachtakten houden de bepaling in, 

 dat er door den huuraar op het goed geene huizen mochten ge- 

 timmerd worden of, ingeval dit geschiedde, de bezitter des 

 gronds er eigenaar van bleef *. De schade, aan 't huis toegebracht, 



^ « Corat de somme zeven lib. viertien s. gr., welke prise de vors. pach- 



tere belalen sal ten afscheedene van sinen pachle ter weerden dal hijtontfaen 

 heeft.... « 



^ Pachtvoorwaarde van 't Goed Oiidenberge, te Schille. 



s Akte voor 't Goed te Scheldevelde, le Nazareth, in onze hooger vermelde 

 Statislische verhandeling. 



* « Kenlic zij allen lieden dat comen es voor scepenen vander stede van 

 Aeist Arendl Doyens gheseyt de Ledersnijdere , kende ende verclaerde bij 

 zijnen vrijen dancke ende eyghenen wille hoe dat hij in loialen pachte ende 

 voorwaerden ghenomen hadde jeghen eerwcerdeghe in gode vrauwe Mar- 

 griete van Liedekerke, abdesse des godshuus van Vorst bij Bruessele, deszelfs 



