( 196 ) 



Het is wel waar, dat de oorkonden van dien tijd, in betrekking 

 met den landbouw, voornamelijk of zoo men wil alleenlijk spre- 

 ken van rogge, tarwe, garst, spelt, erwten, boonen, rapen, kool- 

 zaad en, onder 't opzicbt van vruchten, appelen, peren en krie- 

 kcn noemen *, maar 't is buiten kijf dat reeds ten jare 1510 te 

 Assche koolen werden gekweekt : « ortus ibidem rétro jacens, in 

 quo caulœ excohintur 2. » Verraoedelijk echler waren de nioes- 

 kruiden en kleine groenten toen weinig in gebruik en werden zij 

 alleenlijk geteeld hetzij op den boomgaard, hetzij in 't hofje bij de 

 huizing, derhalve op geringe schaal; althans de boonen en erwten 

 bleven (met den haring sedert het einde der XIV^ eeuw) tôt den 

 tijd dat de aardappel hier werd ingevoerd en zijne groote popu- 

 lariteit verwierf, de voornaamste voedingsmiddelen in dorp en 

 stad. 



De pacht der wijngaarden werd gewoonlijk geheel in natura 

 betaald, namelijk op het tijdstip van den oogst, met een gedeelte 

 daarvan ^ 



* Volgens een door Diericx medegedeeld exlract {Mém. sur la ville de 

 Gand, II, 119) verkocht men te Genl op de fruitmiirkt in de XV^ eeuw 

 appelen, geheelen « oegelinghen, crolrettinghen,groeninghen en slininghen; » 

 peren , onder den naam van « huvviers , craypeeren , keyserpeeren en Nevel- 

 sche surreelen. » 



^ Charlerboek der ahdij van Affligem, I, 294 {Rijksarchief te Brussel). 



3 De wijnleelt behoorde \an de vroegste middeleeuwen toi het gewone 

 landbouwbedrijf in een groot gedeelte van België. 'IWas, beweren eenige 

 geschiedschrijvers, keizer Probus die den wijnstok in Gallië invoerde, terwijl 

 wij van den anderenkant welen,dat devaderder Belgische beschaving,Karel 

 de Groote, in al zijne hoven en landgoederen wijuplantingen beval. 't Oud 

 vaderlandsch bier werd éditer niet verloochend, maar de wijn, hoe gering 

 van hoedanigheid 00k, verkreeg den voorrang bij plechtige omstandigheden. 

 Inderdaad , onze middeleeuwsche volksliederen spreken in den regel weinig 

 van bier, nooit van jenever, maar bij voorkeur van den « koelen wijn » en 

 van den « nieuwen most. » Koelen wijn werd de onze geheelen om hem le 

 onderscheiden van de producten des Franschen en Bovenrijnsehen druif- 

 kweeks. 



De voornaamste wijnlanden w aren aan de 3Iaas, in Luik, Namen en Luxem- 

 burg; men trof er ook aan in de orastreken van Beaumont (Luxemburg), als- 

 medein 't kwarliervan Leuven (alste Roeselbergen, Galgeuberg, Doreuberg, 



