{ 203 ) 



De wegen en waterloopen op en rondom het pachlhof moesten 

 door den boer gocd onderhouden worden; dit werd hem herin- 

 nerd in denzelfden volzin dcr pachtvoorwaarde, die 't onderhoud 

 der daken bcval. Men zonderde liiervan alleenlijk uit die wegen, 

 welke op last der gemeente of des lands moesten gereinigd en 

 hersteld worden *. 



De huurcontracten vermelden ook dikwijls hoeveel stuks vce 

 men op 't hof onderhouden moest, en onder dit opzicht deelt 

 PouLLET in zijn vorenaangehaaid werk een voorbeeld mee, dat 

 nagenoeg de verhouding doet kennen, welke in 't Leuvensche 

 tusschen 't getai staldieren en de grootte der ciiltuur was aan- 

 vaard. Jan van Nelken (zegt genoemde schrijver) verphchtte ten 

 jare 4455 zijnen pachter, die een hof van 46 bander bewerkte, 

 cm altijd ten minste vijftien hoornbeesten op stal te hebben, 

 benevens 100 schapen, 5 goede paarden en de andere dieren naar 

 zijn goeddunken '^. 



Over 't algemeen werd het belang van eenen goeden veestal 

 door de boeren der Vlaamsche gewesten goed begrepen. De wel- 

 stellende boer had een tiental ossen op stal, paarden naar even- 

 redigheid, een twaalftal koeien, een groot getal schapen, ver- 

 scheidene varkens en een talrijk hofgevogelte. 't Spreekwoord : 



Armoede op stal, 

 Armoede overal, 



is oud en gansch inheemsch, en elk legde er zich op toe om het 

 verwijt en teeken van minachting, daarin opgesloten, te ont- 

 komen. 



De groote hoeveelheid mest, op het hof vergaard, kwam den boer 

 des te meer te stade, aangezien overal, waar heidegronden te vinden 



* « Item de voors. wijone sal de vlieten veghen ende ruymen tôt sijnen 

 laste, alsoet ghewoenlic is, het en ware dat sonderlinghe gebode quame van 

 ons genade heeren weghen, dat sal Willem {de pachter) doeu repareren ende 

 de voirs. jouffrouw {de eigenares) sait hem cortlen ten yerslen termijne, die 

 hij sculdich sal sijn. » {Schepenenboek van Leuven, 1484, 1« kamer, 



akte van 6 September.) 



* Schepenenboek van Leuven, 1433, 1*^ liamer, akte van 17 Januari. 



