( 208 ) 



te vreden en de lust bekroop hen niet om naast het kasteel van 

 den dorpsheer een slot te bouwen, waarop ieder, die in onzen tijd 

 fortuin bezit, licht is gesteld. 



De kleinere diensten, welke de middeleeuwsche boer zijnen 



heer placht le bewijzen, werden door dezen ook met uiterlijke 



leekenen van dankbaarheid vergolden : telken jare, of om de 



Iwee jaren, krecg de pachter van den eigenaar een bovenkleed of 



keerle, gelijk zijne dienstboden droegen, eene livrei die den 



Viaamschen boer niet tegen de borst moet geslooten hebben, 



aangezien het gebruik eeuwen lang in zvvang bleef. Een der 



oudste voorbeelden daarvan vinden v^^ij aangebaald in de geschie- 



denis van 't dorp Astene, waar den pachter van zekere hofstee ten 



jare 1591 bij de voorwaarde beloofd werd « elcx jaers een froc- 



laken ende spachters wijf... telken tween jaren viere ellen lakens 



van sestien groten délie '. » Een <(. froc van den saisoene » werd 



in 1404 toegezegd aan eenen der pachters van't Goed ten Bossche, 



te Eeke, terwijl de tweede er eenen mocht doen vervaardigen 



« vanden selven teekene, up sijns sellefs cost.» Mogen deze laatste 



woorden niet voluit beteekenen dat het door den landbouwer der 



middeleeuwen raecr als eene eer dan als eene vernedering werd 



beschouwd, een kleed te dragen dat zijne ondergeschiktheid aan 



een vermogend man maest betoonen? En dat er hier wezenlijk 



quaestie was van eene Hvrei blijkt genoeg uit de omstandigheid, 



dat in vêle akten (o. a. voor 't meergcmelde Goed te Steeland) 



duidelijk staat uitgedrukt dat de keerle, door den meester te 



leveren, geheel gelijk was aan 't kleed, welk diens bedienden 



droegen. De eigenaar van 't hof ter rooder Meeren, te Lede, gaf 



in 1450 niet min dan vier kerels of opperkleeren voor elk jaar van 



den pacht, of 5 schellingen parisis voor ieder, terwijl in d432 de 



pachter van 't Goed ten Bossche, te Afsneé, eenen « keerle vanden 



saeysoene » der toenmalige eigenaars ontving, of daarvoor de som 



van 6 schellingen groote mocht vorderen. 't Kleed was overal voor 



den zon- en feestdag, waarom de pachter van 't Goed te Axele, 



te Nazareth, in 1451 dan ook « vier ellen scoone lakene » besprak. 



* Geschiedenis van Astérie, door De Potter en Broeckaert, bl. 3. 



