( 209 ) 



Om met de pachtakten te eindigen zullen wij nog zeggen, dat 

 de eigenaren overal eene goede borgstelling eischten. Te Deurne 

 verbond zicli de pachter « hem selvcn ende aile sijn goed ende 

 aile de hâve, die hi op tvoors. goed bringht oft heeft, ende tgoed 

 hanteren alsoe een goed laet ; » te Schilde « soe heeft de vors. Wou ter 

 daervore verbonden ende te pande gheset hem selven ende aile 

 sijn goed welkerhandt dadt es, dat hi heeft ende ghecrighen 

 mach; » te Nazareth beloofde de pachter de aangegane voor- 

 waarde « wel te vulcomene, up hem ende al tsijne, » of « up al 

 zijn goet, waert ghestaen ende gheleghen es. » Vceltijds ook 

 werden twce of meer begoede lieden gevraagd om voor den 

 nieuwen pachter borg te blijven, zelfs tôt acht, gelijk voor 

 't Goed te Groeningen, ten dorpe van Nazareth (1416). 



Uit al het voorgaande zien wij duidelijk welke verplichtingen 

 de middelecuwsche boer ten onzent had waar te nemen en hoe 't 

 met den akkerbouw toen gesteld was. Maar wij mogen ook niet 

 vergeten op te merken dat de groote grondeigendom en de groote 

 cultuur hoe langer hoe meer verminderden, of, om juister te spre- 

 ken, dat de groote eigendom wel gebleven, maar met den voort- 

 gang der vrijheid en der beschaving de landbebouwing ongemeen 

 verdeeld was geworden. Van deze verbrokkeling getuigen bijzon- 

 derlijk de menigvuldige benamingen van perceelen gronds, die 

 men aantreft in akten van goederenverdeeling , verpachting, 

 berenting en veiling, in de oude land-en rentboeken der voorma- 

 lige kloosters en heerlijkheden. Die verbrokkeling wordt niet 

 slechts op de cijns, — maar ook op deleenroerige en féodale gron- 

 den waargenomen. Poullet haalt eene schepenenakte van Leuven 

 aan, gedagteekend van 1 December 4485, en waaruit te zien is 

 dat eene groote hoeve te Humelgem destijds verdeeld was in 

 9 dagwand il roeden op 't veld, geheeten de Mere^ liggende in 

 onderscheidene perceelen, en in 25 ^2 dagwand, mede verbrok- 

 keld, op 't ffoogvelt j een dagwand in Nosseghemvelt j 36 */2 dag- 

 wand, weer gesplitst in verschillige stukken, op Borchvelt ; een 

 half dagwand op Hocquenseele velt; 4 ^2 dagwand op Wijnloirs- 

 velt enz. Meer dan honderd jaren vroeger, te weten in 1353, 

 Tome XXXII. 14 



