( 222 ) 



een landheer van oudtijds ; dat de boer het zelfs beter had dan de 

 op zijne vrijheid en voorrechten zoo fiere stadsbewoner. De hon- 

 derd gemakken van het leven waren onzen vooroudercn schier 

 niet bekend; het tafelgereedschap, althans de vork, bestond niet, 

 de slralen dcr steden waren meestal zonder steenen , verzame- 

 lingen van vuilnis, moerassig in het regenseizoen, eng, donker en 

 verviild met bedorvene lucht. Eene eenvoudige roetkaars was nog 

 in de XIV^ eeuw een artikel van weelde. De slechte, ongezonde 

 toestand der groote bevolkingsplaatsen gaf gedurig aanleiding tôt 

 groole, besmelteh'jke ziekten, die duizenden en lienduizenden 

 wcgmaaiden, gelijk de hongersnood na jaren van oorlog en on- 

 vruchtbaarheid. De geschiedenis haalt, onder de versehrikke- 

 lijkste pestziekten. welke in de middeleeuwen ons land teisterden, 

 diegene aan van het jaar 1036 in 't graafschap Hencgouw ; van 

 4094. die de Iwee dcrdcn der bevolking wegraaaide; van H29, 

 4150, 4192 et 1226, die vooral in Hencgouw lang woedden; van 

 1272 en 1273, in hetzelfde gewest en die den landbouwenden 

 stand zwaar beproefde door 't verlies der staldieren * ; van 1313 

 en 151 G in 't markgraafschap van Antwerpen ; van 1549, wanneer 

 het vijfde deel van Europa's bevolking door de zwarte pest werd 

 weggerukt; van 1539, wanneer te IJper, in drie maanden tijds, 

 niet min dan 4,000 personen stierven; van 1409, toen de stad 

 Doornik en het omliggende zwaar werden beproefd enz. 2. 



De hongersnooden waren niet niinder talrijk, hetgeen niet ver- 

 wondert als men bedenkt, dat ons land geen koorn genoeg op- 

 bracht om zijne bewoners te voeden. In de XP eeuw werden 

 gcwesten niet min dan zeven maal, gedurcnde de XII^ eeuw tôt 

 elfmaal toe door grooten hongersnood geteisterd. 



a Mil ce cens L\ et douse 

 Vint une mors laide et hidouse 

 Qui pani (par) ces pays passa 

 Dont mains riches hom trespassa 

 Et des.vacches laulre an apries 

 Fu li mortories [mortalité] tout clii pries. » 



{Oude handschriftelijke kroniek van Doornik.) 



Zie ToRFS, Fastes des calamités publiques, 1859. 



