( 226 ) 



onzer verschillige landstreken gaven in iedere eeuw bewijs van 

 eene onbegrensde zucht tôt kennis en veredeling, gelijkmede van 

 volstandighcid en geduld,die aile wederwaardigheden verachtten 

 en met glans te boven kvvamen. De Belgen gingen op bloot ver- 

 standelijk gebied le werk gelijk de kust- of rivierbewoner die, na 

 al zijne bave en goed,zijn huis en dorp door de toomlooze golven 

 te hebben zien aanranden en verzwelgen, na de eerste Iranen van 

 wee geschreid en bel snerpendsle leed der ontbering uitgestaan 

 te bebben, met verjongden moed en verscbe kracbt de spade in 

 de hand nam, bet vernielend élément acbteruitdreef , 't land bem 

 voet voor voet betwistte, totdat eindelijk zijne noeste vlijt be- 

 kroond en de spade in den bodem was geplant ter plaatse van de 

 oude afdamming, zoo niet verder op 't vrocgerc watergebied. 



Was België de bakermat van duizenden kunstenaren en geleer- 

 dcn, tevens mag het de wieg heeten van miilioenen helden. Geen 

 plekje gronds toch, hoe gering ook, dat, inzonderheid gcdurende 

 de middeleeuwen, niet getuige geweest is van den heiligen kamp 

 voor vrijbeid en recbt; dat niet het bloed heeft gedronken van de 

 strijders en geheiligd is geweest als 't graf eens martelaars voor 

 de goede zaak. 



Men kan in dit geschiedkundig overzicht van onzen boeren- 

 stand niet vergen, dat wij het lafereel zouden schetsen van al de 

 oorlogen, waarvan onze velden getuigen zijn geweest; edoch, 

 zullen wij de hooge beteekenis van den verstandelijken vooruit- 

 gangtijdcnsde middeleeuwen op behoorlijkewijzcdoenuitkomen, 

 zoo mogen wij niet nalaten in enkele breede trekken de voor- 

 naamste feiten te doen kennen,welke sedert den inval dcr Noord- 

 mannen totaan betbegin der nieuwere tijden bij machte geweest 

 zijn dien te stutten of tegcn te werken. 



Het eerste feit, dat wij in deze orde te vermelden hebben, is de 

 inval der Hunnen of andere barbaren, die omtrent het midden 

 der X* eeuw in het zuidelijke deel des lands het verdelgingswcrk 

 der Noordmannen vernieuwden. Omtrent dienzelfden tijd was 

 Lorreinen het tooneel van eenen hardnekkigen burgeroolog 

 lusschen twee partijen, waarvan de eene Fransch-, de andere 

 Duitschgezind was. Nauwelijks was de XI® eeuw aangebrokcn, of 



