. { 239 ) 



Met Jacob van Maerlant vooral (geboren omirent 1220, 

 gestorven in 1300), verkrceg die diciiterlijke Icerschool eenen 

 grooten invloed en deed de beschaving in ons land met reuzen- 

 schreden vooruifgaan. Hetzij « de vader dcr Dietsche dichter al 

 gader » de veder opvat om te onderwijzen, of den roskam om te 

 hekelen, of een vroom, stichtend lied aanlieft, overal komt liij 

 voor als een groote denker, een warme vricnd des volks, een 

 voorvecliter van waarheid, wetenschap en wijsheid. Vooral was 

 't zijne betrachting, de menigte te onderrichlen en den kcnnis- 

 schat te ontsluiten; de wetenschap, verborgen in de Latijnsche 

 schriften, en alleen voor geestelijken en eenige weinige andere 

 uitverkoornen, mede te deelen aan 't geraeen door behulp der 

 moedertaal; den evenmensch zedelijk te verbeteren. Andere dich- 

 ters schreven rijmkronieken *, welke te zamen met de opkomende 

 tooneelstukken van ernstigen en boertigen aard (de eerste aan- 

 vankelijk onder de godsdienstige plechtigheden vertoond) aan- 

 zienlijk bijdroegen tôt vermeerdcring der kennis van de ker- 

 kelijke en wereldsche geschiedenis. De Vlaamsche schrijvers 

 inzonderheid beseften hunne maatschappebjke zending volko- 

 raen, en hunne kloek uitgewerktc poëzie had den heilzaamsten 

 invloed op de vorming van liet mannelijk, krachtig karakter der 

 poorterij, die de macht der edelen wist te fnuiken. Zoo is het niet 

 te verwonderen dat de democratische geestten onzen zoo levendig 

 werd, ja dat de strijd tegen 't onrecht wcleens aanleiding gaf tôt 

 groote ontevredenheid en denkbeelden deed onlstaan, welke zich 

 lucht gaven in schriften tegen de rijken. Zelden toch werden 

 harder woorden gezegd dan door den Waalschen dichter eener 

 satyre van de XIV^ eeuw, die eenen goochelaar en monnik spre- 

 kend tôt elkander doet optreden, en schinipt en gceselt, en 

 hoewel hij zijne uitvallen door den priester doet verzachten, 

 toch zegde wat hem op het hart lag; geen enkele stand, zelfs 



* Noemen wij enkel Jan vais Heelu, die den Slag van Woeringen schreef; 

 âeGrimbergsche oorîog; de Brabantsche Yeeslenen Vandenderden Edward, 

 door BoENDALE, onder de Vlamingen; Jean en Gilles le* Bel, Jean d'Outre- 

 MEusE, Gilbert de Tournai enz., onder de Walen. 



