( 263 ) 



tôt zoo verre dat lieden, die gcmakkelijk met den arbeid hunner 

 handen hun brood konden vcrdienen, zich aan bedelen over- 

 gaven. Wuts, in een bock over de kwaal, dat ten jare d526 in 't 

 licht kwam, getuigt dat de meesters in de sleden, noch de boeren 

 op het land genoeg gezcUen konden vinden oni het werk te doen 

 verrichien; de dienslboden, die van hunne meesters vaderlijk 

 behandeld werden, gingen wcg en... aan 't schooienî Die gewaandc 

 armoede werd een maatschappelijk problema, dat dringend oplos- 

 sing eischte. 



Wilde de samenleving rust, veiliglieid en orde genieten, dan 

 moest het misbruik, op korten tijd algemeen geworden, dadaiijk 

 en krachtig worden te keer gegaan. Vlaanderen, dat er meest 

 door schiJMt gcleden te hebben, was er ook het eerst tegen gevva- 

 pend. De wethouders der stad IJper gaven in 1S50 eene veror- 

 dening over 't onderhoud der bedelaars uit, welke weldra door 

 een groot getal gemeenten, en 't jaar nadien door de regeering 

 voor gcheel het rijk aangcnomen werd. Het parochiaal armen- 

 besluur en een bestendig toezicht werden ingericht of liever vol- 

 ledigd; eene kas tôt stand gebracht om in het te kort van den 

 disch te voorzien enz. De regeering had de voorschriften der 

 IJperlingen nagenoeg geheel en al tôt de hare gemaakt, met 

 bijvoeging evenwel van enkele bepalingen, welke den geest des 

 tijds en de naïeveteit der regeerders betoonen. De arme lien (zegt 

 de bedoelde ordonnantie) mogen ook weleens in de herberg gaan : 

 « aucunes fois par récréation... boyre un pot de cervoise avec 

 leurs femmes, sans toutesfoys eux enyvrer. » Overigens, de 

 behoefligen, die onderstand kregen uit eene openbare kas, 

 droegen een uiterlijk herkenningsteeken :« Ilem que tous povres 

 vivans de ladite aumosne de la charité seront tenuz de porter 

 une marque sur leurs robes, à l'ordonnance des dis commis. » 

 Het waren éditer niet alleen de schaamtelooze armen, die de 

 bezorgdheid des welgevers gaande maakten ; ook degenen die 

 niemand hunnen nood dorsten klagen, mocliten op hulp en bij- 

 stand rekenen. De ordonnantie van Karcl V, gedagteekend 1S3I, 

 schrijft voor dat « quiconcque sçaura qu'aucunes personnes de 

 honte ou par simplesse n'ossassent découvrir leur nécessité, ils 



