(271 ) 



moet ook levcn ! — Dit spel beliaagdc de wcthouders niet overal ; 

 imraers het Geboclboek van Antwerpcn (anno 1004) houdt eene 

 ordonnantie in, bevclende « cremers met pcperkoek niet voorts 

 le staen noch te lalcn kappen op de Meire, op de vesten of andere 

 publieke plaetsen. » Geen twijfel of 't koekkappen werd ook wel 

 op vêle dorpen verboden, want « een ongeluk is gauw gekomen « 

 zegt de voikswijsbeid, en met « messen spelen is gevaarlijk. » 



Meer lawijt en geroep gaat er op aan de kegel-, bciigcl- of 

 kolfsbaan. 't Kegelspel is niet ouder dan de XV% en werd gemeen 

 in de XVP eeuw; 't is een aardig spcl, dat ook veel kijkers uit- 

 lokt en gejuich, als de middelste kegel, de « koning, » getrofTen 

 neerstort; maar men moest, vooral in Brabant, eene niet gemeen 

 sterke hand hebben ora den zwaren, grooten bal behoorlijk te 

 kunnen doen vooruitgaan. Limburg, Brabant en Vlaanderen 

 hielden daar veel van en de kegelaars vereenigden er zich in 

 genootscbap, juist als de rederijkers en de scbutters. Maar in de 

 kastelnij van IJper was het streng verboden *. 



In sommige slreken van Brabant en Limburg speelde men ook 

 op de beiigelbaan om 't gelag, dat te zamen werd uilgedronken. 

 Tergouw verzekert dat men in de genoemde gewesten « vroeger 

 geen herberg vond, die baar beugelbaan niet had ^. » 't Ging 

 daar, zooals een « rijmer » van 1G26 beschrijft : 



« In het raidden staal een beugel 

 Die met een gestaelde vleugel 

 Vasl geplant is in der eerd, 

 En aen aile kanlen keert. 

 Groote met haer groote slelen 

 Konsliclî door den beugel spelen, 

 Maer de kleynljes in 't gemeyn 

 Bruyckea spaentjes kort eu kleyn. » 



^ « Item que nulles personnes ne liendronl ni poseront des quiles {queeken 

 cncle kegelen) ou ne les feront mettre ou tenir en aucun lieu dans la chastelle- 

 nye, à poine de l'amende de X liv. paris. Chaque teneur de quiles ou chaque 

 joueur, à poine de 111 livr, par.,ef de cecy nuls ofSciers n'en pourront donner 

 consentement dans la chastellenye sous poine de pareille amende de X liv, par. 

 envers son seigneur suzerain. » (CXIII^ hoofdst.) 



2 Tergouw, De Volksvermaken^ 535. 



