( 273 ) 



houdt, en licver op 't gemak zijne kan ledigt (al is die ook nienig- 

 maal opnieuw gevuld), die vormt met de eensdenkenden een 

 « tafeltje » en zingt de oude of nieuwe kcrmisdeuntjes; Gebrek is er 

 niet! Wie in 't naastbijzijnde klooster ter school Iieeft « gelegen, » 

 hield een liedjcsboek bij, waar al wat moois en aardigs, dat 

 gezongen kan worden, opgeschreven is; hier en daar is er al een, 

 die eenen gedrukten bundel uit den zak te voorschijn brengt,maar 

 dat is in dezen tijd nog weelde en alleen in de handen van rijke 

 boerenzonen, die ofwel den steedschen boekhandelaar of wel den 

 Antwerpschen schipper daarvoor hebben aangesproken. 3Iaar wat 

 men zingt, 't is meest deftig, en al konit er in van vrijen en 

 trouwen (twee zaken, welke nooit uit het gebruik ziilien gaan) 

 de deernen, die mee aan tafel zitten, zullen er weleens om lachen, 

 nooit om blozen moeten. 



Op eene andere plaats van het dorp zijn de rederijkers ver- 

 gaderd om hunnen vrienden en voorstanders eene nog edeler 

 tijdkorting te geven. Welke verandering aan het toonecl sedert de 

 voorgaande eeuwen ! 't Spel in de kerk is reeds lang, alihans op 

 de raeeste plaatsen, opgehouden; in de processie gaat het maar 

 zelden meer mee. Men vertoont het nu meest op wagens, op de 

 straat, in de herberg op eene tafel of in eene overdekle tent. 

 Brabant en Vlaanderen zagen recds eene menigte tooneellievende 

 gezeischappen tôt stand komen, ook in de dorpen, want bij den 

 strijd der gedachlen op godsdienstig en staatkundig terrein vinden 

 zij stoffe genoeg voor hun vernuft en voor hunnen haat of liefde... 

 Na de bevrediging des lands gaat het echter heel anders : gcene 

 spotternijen meer tegen Rome, tegen de monniken, tegen de 

 plechtigheden als voor den beeldenstorm in de sleden, groote en 

 kleine, placht te geschieden. Ailes is, meer dan ooit te voren, aan 

 toom en band, ten einde de godsdienstige overtuiging der burgers 

 en den godsdienst van den Staat geenen aanstoot te geven. Het gilde- 

 wezen wordt niet gestremd, maar mag zich vrijelijk ontwikkelen, 

 want de godsdienst beheerscht elk genootschap, helzij van nut, 

 hetzij van uitspanning, en heeft den voorrang in al zijne feesten ; 

 van zijnen kant vereert het gilde elke godsdienstige plechtigheid 

 met zijne tegenwoordigheid, voorzien van al zijne teekenen van 

 TOME XXXII. iS 



