(279 ) 



van den Oudenburg in 1671, voor 't Land van Aalst in 1675 

 afgekondigd; die der navette door kalkassche, in de kastelnij 

 van Kortrijk, werd bepaald bij decreet van 1703, terwiji eene 

 verordening van 15 November 1712 het bouden van schapen 

 regelt in 't Land van Aalst, de kastelnijcn van Kortrijk en den 

 Oudenburg, eene andere, van 13 Augustus 1621, betrekking heeft 

 met de boppe, een gewas, dat toen reeds voor Vlaanderens land- 

 bouw bet grootste belang opieverde. Meiden wij in deze orde van 

 gedacbten nog eene schikking opzicbtens de maatregelen, tijdens 

 't woeden van veeziekten in aclit te nemen : voor Veurne-Ambacht 

 in 1744, voor 't bisdoni van Luik in 1755. In 't kortj geen belang 

 van eenigszins algemeenen aard kon in gebreke of gevaar komen 

 of de regeering waakte oni zooveel mogelijk ieders verplicbting 

 te bepalen. 



Het bertogdom van Bouillon, onderhoorig aan den bisscbop 

 van Luik, genoot het reeht van vrije jacht en visehvangst, wat den 

 burgers dier stad en rijke boeren wel zeer aangenaam, maar den 

 geringen landbouwer ten hoogste scbadelijk en hinderlijk was. 

 Reeds had men de vrije jacht verschillige keeren verboden, raaar 

 zonder gevolg, daar de wethouders van Bouillon ijverden voor 't 

 behoud des ouden privilèges. Eindelijk toch werd het in 1675 

 afgescbaft en de desbetreffende verordening van den bisschop 

 getuigt van eene levendige belangstelling in het lot der kleine 

 landbouwers : « pour le plaisir de quelques particuliers, » leest 

 inen daar, « il ne doit point être fait préjudice au pauvre labou- 

 reur et nuire à ses labours. » 



De pachtvoorwaarden zijn op de meeste plaatsen gewijzigd in 

 dezen zin, dat de huurprijs doorgaans in klinkende penningen 

 wordt gevorderd ^ de heer afziet van 't gebruik van een deel des 



* In H VValenlancl niet overal. De laleii der heerlijkheid van Celles moesteu 

 in de XYII" eeuw aan huniien heer jaarlijks opbrengen : 2 mud haver; die van 

 het daarvan afhangend dorp Haibaiile 9 relz (?); die van Tressoigne 1 mud enz. 

 « à raison du paslurage des vaches es bois oiidit seigneur. » De cijnzen en ren- 

 len bestonden aldaar nog meest in natura : hoenders, kapuinen, spelt, vlas, 

 haver enz. {Rijksarchief le Brasse!^ Cartulaires et manuscrits, n" 928 B). 



Bij den verkoop of de verpachliug van landgoederen werd doorgaans een 



