( 519 ) 



duizenden en duizenden jongelingen onttrokken aan den rustigen 

 vcldaibcid,ingelijrd bij de légers, vanwaar de meesten nietterug- 

 keerden , of , indien zij die kans hadden, het akker-en buiten- 

 leven gansch ontwend waren en 't getal behoeftigen in de steden 

 gingen vermeerderen. Het gcbrek aan veldarbeidcrs werd dan op 

 den buiten grooter dan ooit. 



Van 1748, toen de vrede van Aken werd geslolen, toi 1789, 

 vooral gedurende de regeering der volksgeliefde keizerin Maria- 

 Theresia, genoot het vaderland rust en voorspoed. Het openbaar 

 welzijn groeide merkelijk aan, wat bewezen wordt door de ver- 

 meerdering van bevolking, de iiitbreiding der gemeenschapswe- 

 gen en van 's lands inkomsten, alsmede door den overvloed der 

 kapitalen '. Minder voorspoedig ging het onder de regeering van 

 Maria-Theresia's opvolger. In strijd met den geest, het karakter, 

 de traditiën en neigingen des lands voerde keizer Jozef II hervor- 

 mingen in op staatkundig, rechterlijk, maatschappelijk en zelfs 

 godsdienstig gebied, die, zooals genoeg gekend is, aanleidinggaven 

 lot de Brabanlsche omwenteling in den zoogenoemden Patriot- 

 tentijd.Aan deze bewegingnamen al de boeren onzes lands leven- 

 dig (lecl. Geen dorp , geen gehucht van België, waar niet een 

 coraiteit van weersland en een korps van vrijwilligers lot stand 

 kwam. leder oefende zich onverwijld in den wapenhandel; geld 



het lot le Irecken ende le vinden de quota deser stede in de bataillons van 

 Vlaenderen. » 



Een plakkaat van 1704, namens den koning van Frankrijk in onze gewes- 

 len uitgevaardigd, beval « te maecken eenighe soldaelen by lottinghe van de 

 jonghraans, so7ider imant exempt te laeten. « Bij een ander plakkaat werd 

 evenwel bepaald « dat de jonghmans, die alleene huys houden, ofle die van 

 huyshouden van de moeder onderhaut, vry sulleu syn van lottinghe ofte 

 dienst. » 



Lodewijk XIV vroeg in 1746 aan Brabant, Henegouw, Namen en Vlaanderen 

 4,928 mannen en riep daartoe ter loting op al de jongmansvan 18 tôt 40 jaren. 

 De gemeenlen mochlen eveuvvel de loting daa^r laten, maar moesten in dit 

 geval plaatsvervangers leveren en deze onderhouden. Hetonderzoek van een 

 aantal dorpsrekeningen heeft ons bewezen dat vêle gemeenten van dit ver- 

 mogen ruimschoots gebruik maakten, maar 't was te duren prijze! 



* Briavoinne, De Vindustrie en Belgique^ I, 84. 



