( 520 ) 



werd bijecngebraclu tôt dekking der ooilogskosteii en wapens; 

 zelfs de vroiiwen vormden op dcn bnitcn compagnies, en men 

 zag er vcrsclieidene, met sabel en geweer gewapend, met vaandel 

 en trom naar de sieden trekken om ook den eed van getrouw- 

 iieid aan de nicuwc orde van zaken te zweren en daarna hunne 

 gemeente, in de al'wczigheid van de naar bet léger of steedsch 

 garnizoen uitgelrokken mannen, te bewaken. Gelukkiglijk duurde 

 de koortsige spanning, in welke geheel België toen verkeerde, 

 maar ongeveer éen jaar en volgde op den dood van Jozef II de 

 verzoening met zijnen opvolger en de binnenlandsche vrede. 



De rust was jammerlijk van korten duur : op bet losbarsten 

 der Franscbe revolulie volgde een nieuwe inval van onzen zuider- 

 buur... Wij hoeven de gesehiedenis van die droeve dagen niet te 

 schrijven; zij is algemeen gekend, gebjk de feiten, welke haar 

 kenmerkten, gewaardeerd en geoordeeld zijn. 



In Frankrijk bestonden eenige misbruiken, zware grieven, 

 welke gemakkelijk het ontstaan der omwenteling uitleggen. In 

 dat land had de vrijbeid nog niet ailes verkregen, wat de 

 gevorderde staat der besebaving sedert lang noodzakelijk bad 

 gemaakt, iioewel de adel en de geestelijkheid vele bunner privi- 

 lèges badden tcn ofFer gebracht om voldoeniiig te gcven aan den 

 onweerstaanbaren drang der openbare denkwijze. Maar aïs de 

 Fransche republikeinen, ons land overrompclende, in de bkiffe- 

 rige taal bunner manifesten, redevoeringen en dagbladen den 

 Belg lieten booren dat zij bera de welvaart en de vrijbeid bracb- 

 ten op den punt bunner bajonnetten, dan spraken zij, misscbien 

 uit onkunde met onze toestanden, onwaarheid. Tusschen Frank- 

 rijk en België was een heraelsbreed verschil ; ginder, vooral op 

 het platte land, heerschte ellende, nood en veel willekeur ; ten 

 onzent genoot de boer eene zekere welvaart en leefde bij onein- 

 dig veiliger en geruster onder 't bebeer van milde wetten. Ge- 

 grond is deopmerking van eenen Franschen schrijver onzer dagen, 

 die, over de laatste jaren der XVIIP ecuw handelende, onbewim- 

 peld zegt : « De vrijbeid was in Frankrijk eene overwinning; in 

 België was mcn er aan gewend. » 



Met ons zelfbestaan en vrijbeid ging onze welvaart onder. De 



