^^U) 



X« HOOFDSTUK. 



Zeden en beschaving in di- XVII« en XYIII^ eeuw. — Bijgeloof en onderwijs, — 

 Familiegeest. — Lof dcr Belgische boeren, gemaakt door vreemdelingen. — 

 Besluit. 



Waar de krijgstrom wordt geroerd en de legerdroramen over 

 de vlakte dravenjheeftde beschaving weinigvermogenen invioed; 

 ook zoo lang, in de XVIP en XVIII'' eeuw, op onzen bodem strijd 

 werd gevoerd , moesten wetenschap, kiinst en volksonderwijs 

 achterblijven, die enkel maar bloeien. kunnen bij vrije, rustige 

 en welvarende natiën. Maar buiten oorlogstijd was de toestand 

 des volks bevredigend, het taaie geduld onzer vaderen weldra de 

 gevolgen der verledene rampen te boven komende en door hunne 

 onvermoeilijke werkzaamheid telkens eenen nieuwen rijkdom 

 scheppende. 



Wij vinden hiervan een ontegensprekebjk bewijs in den toe- 

 stand , waarin ons vaderland tijdens de regeering van Albert en 

 Izabella verkeerde, toen zoo vêle geleerden in ieder vak van 

 wetenschap en zoo menige groote kunstenaars te voorschijn 

 traden en de vroeger gestremde koophandel en nijverheid eene 

 nieuwe ontwikkeling verkregen. Op enkele punten des lands was 

 de welstand nochtans minder groot, maar dit vloeide voort uit 

 gansch bijzondere oorzaken, welke met den algemeenen toestand 

 des lands eigenlijk niet in verband, maar aan bestuurlijke mis- 

 bruiken te wijten waren. Aldus vinden wij aangeteekend dat de 

 Henegouwsche boeren in 4632 grooten nood hadden uit hoofde 

 van de ongelijkheid der belastingen en twintigsten , door hen op 

 te brengen, terwijl de adel en de geestelijkheid, krach tens oude 

 privilèges, daarvan ontheven waren, en de hooge ambtenaren 

 zich allerlei afpersingen veroorloofden en een aantal karweien 

 aan de boeren hadden opgelegd K 



* Sommaire de r Estât général du pays de Haynaut en mars 4632 (Rijks- 

 archief le Brussel : Faria, fonds du président Roose). 



