( 551 ) 



vorming van onderwijzeressen te Aalh, de eerste, denken wij , 

 waarraedeons land werd begifligd. Bij plakkaatvan 51 Augustus 

 1608 bekrachtigden Albert en Izabella bet decreet des concilies, 

 dat het vorige jaar te Mecbelen was gebouden, en waarin werd 

 erkend dat het welzijn van den Staat ten grooten dcele afhangt 

 van de goede opvoeding en 't onderwijs dcr jcugd, en belwelk het 

 bevel inbield aan geestelijkheid en wetbouders om overal, waar 

 nog eene dagelijksche of zondagschool ontbrak, er onmiddellijk 

 eene tôt stand te brengen, alsmede te zorgen voor 't jaarlijksch 

 onderboud des meesters. 



De provinciale raad van Limburg vaardigde den 5 December 

 1771, op verzoek der geestelijkheid van Stavelot, een decreet af 

 over het volksonderwijs, dat den ingezetenen van gemelde pro- 

 vincie verplichtte hunne kinderen op den leeftijd van acht jaren 

 naar school te zenden en minstens tôt aan hunne eerste commu- 

 nie, dit is tôt het Iwaalfde of veertiende jaar. Dit onderwijs 

 duurde echter maar van November tôt Paschen, dus vijf a zes 

 maanden, de overige tijd door de kinderen moetende besteed 

 worden aan het veldwerk. Maar in 1781 werd door den pastoor 

 van Lavigsur eene poging aangewend om de kinderen 't gansche 

 jaar door ter school te doen gaan en in de verschillige leervakken 

 te doen bekwamen. De provinciale raad van Luxemburg, door 

 het gouvernement nopens dit voorstel geraadpleegd, drukte de 

 meening uit dat het eenen landman meer dan genoeg was de 

 beginselen te kennen van den godsdienst en te kunnen lezen en 

 schrijven *. 



Deze pogingen tôt verbetering van het onderwijs bewijzen, dat 

 het in vêler wenschen lag de baan des vooruitgangs beraden in 

 te stappen. Die beweging doet zich nog duidelijker voor in het 

 stichten van een aanlal bijzondere scholen in dorpen en steden, 

 zooals te Chassepierre (twee verschillige); te St. -Hubert; te Kort- 

 rijk (de stichting van Van Daele en Amerlynck); te Ingelmunster, 

 Antwerpen, Brussel en elders; alsmede in de oprichting van ver- 

 scheidene gestichten van middelbaar onderwijs op den buiten, 



* Lebon, Hist. de l' enseignement populaire en Belgique. 



