( 555 ) 



zet, ook op den biiiten, populair te wordcn. De welstcUende bocr 

 inaakte zicli gewoon het nieuwsblad te lezcn, dat in de lioofd- 

 {)laats zijner provincie — elders waren er toen geene — ^^e^d 

 gedriikt, en vond hij er ook weinig in met betrekking tôt zijn 

 land of de streek zijner inwoning, bij kon er locb de aankondi- 

 ging aantrcffen der openbare veilingen, de oproeping van erfgc- 

 namen, de feesten van rederijkers en scbutters. Ook bad de 

 Vlaaniscbe boer nu en dan gelegenbeid, en zelfs beboefte, oni 

 een boek te koopen, nanielijk een ahnanak, die, doorscboten van 

 wit papier in den dagwijzer, zijn hand- en aanteekeningboek 

 werd voor leveringen, aankoopen enz., en waarin ook al 't een 

 en 't ander, zijn bedrijf rakende, naast algemeene regelen van 

 gezondbeid. een kliiobtig of leerzaam vers, de aanduiding van 

 tboren en jaarmarkten enz. waren te vinden ^ Vcrgeten wij ook 

 de nog al talrijke blauwboekjes, volks- en oude romans niet, noch 

 bet « boek van Cats, » die in de XVII^ en XVIII^ eeuw door onze 

 welbebbende boeren veel gelezen werden. 



Ja, lezen was den boer een nutlig tijdverdrijf en kan in die 

 dagen wel bet berbergbezoek bebben tegengewerkt. Want hoe- 

 zeer ook de bcrberg in de volksgunst gekiommen was, bet 

 familieleven was verre van uitgedoofd. Nog bestond de ge- 

 lieclilbeid aan bet ouderbjke huis, de liefde voor de bloedver- 

 wanten even sterk aïs vroeger. Wij zien dit klaar uit de tesla- 

 menten, die 't overheerscbend karakteren den geest des lijds ver- 

 openbaren; uit de begiftigingen tusschen magen, ook gedurende 

 bet leven en toen zoo groot in getal; uit de buwebjkscontracten, 

 waarbij de ouders van bruid en bruidegom, naar stand en ver- 

 niogen, bonne kinderenmet teedere bezorgdheid en warme liefde 

 voorzien. Iloe gemakkelijk viele het ons, de gegrondheid dezer 

 woorden te staven door eene menigte documenten, waar de fami- 



* Wij noemen slcchts : Almanach ofle waer-zegginghe (Gent, B. Manilius, 

 1655 en volgende jaren) ; Almanach ofte oprechten Vcncliaenschen Hemel- 

 meter (bij denzelfde, 1668 en volgende jaren); Nederlantschen Sterrekijcker 

 (Gent, Max Graet, 1663 enz.); den Groolen Gendschen Comploir-Almanach 

 (Gent, bij denzelfde, 168o enz.) 



Tome XXXII. 23 



