(370) 



Nog eene andere les, van even groote beduiding, doet de ge- 

 schiedenis der landbouwersklasse oiis aan de hand. leder onzer 

 gewcsten liad, in elke eeuw, zijne eigene beroeringen, zijne on- 

 geregeldheden en wanordc, zijne bloedige onlusten; de groote 

 steden, begiftigd met rechten en privilèges, trotsch op bunne 

 niachl, bcdwelmd door bunne sterkte, afgunstig de eene van de 

 andere, onbuigzaam en bardnekkig tegenover het vorstelijk ge- 

 zag, vooral wanneer dit er op uit was een redit le korlwieken, 

 werden ook veeltijds verscheurd door inwendige veeten, die 

 legen elkaar aanbotsten , schennis van eigendom pleegden, het 

 bloed deden stroomen langs de stralen, en somtijds gansch bel 

 gewest prijs gaven aan ruwe baldadigbeid. 



Nu, welk scbouwspel bood in die droeve dagen ons landvolk 

 aan? 



Wij zagen bet rustig blijven, kalm en bedaard op den gruwe- 

 lijken broederkamp toezien, zicb niet latende medeslepen door 

 het verleidelijke sirenenlied der woedende partijschappen, noch 

 zicb zelfs verbitterende wanneer deze, door verlies en nederlaag 

 getcrgd of door bijval en vietorie brooddronken gemaakt, in tuch- 

 telooze benden over de velden liepen, de oogslen plat trappelden, 

 huizen en kasteelen, molens en schuren in brand slaken en 

 overal ellende en janimer verspreidden. Lijdzaam stonden zij die 

 verwoestingen door, gepleegd door stam- en landgenooten, aldus 

 een aanzienlijk offer plengende op 't altaar des vaderlands ten 

 einde dit voor zwaardere rampen te hoeden. 



Neen! Geene enkele klas was ooit zoo innig verkleefd aan de 

 openbare orde als die der boeren, want de voortduring (zegt 

 SiMOiNDE DE SisMONDi) verbindt zicb wonderwel met haren staat. En 

 wij voegen er bij : van geene andere mag er gezegd worden dat 

 zij het vaderland zoo lief heeft gehad; niet met die vurige, barts- 

 tochtelijke liefde, die onbedacht voortvaart en soms ailes op spel 

 zet ; maar met die beradene, berekende liefde, die behoudt en redt ! 



En nochtans was de Belgische boer geen lafaard. Wij ontmoe- 

 ten hem overal, waar volk of land in gevaar verkeerde, dwang 

 en tirannij le bevechlen waren : op de vlakte van Bouvines en op 

 de weide van Groeningen; op den Pevelberg en te Rozebeke; te 



