( 4) 



hare kooplieden in betrekking met West- en Oost-Indië; langs de 

 Hanzesteden dreven zij handel met het Noorden . Eene gansche eeuw 

 duurde die vooruitgang en lang v66r het jaar 1550 had Antwerpen 

 al hare mededingsters in de Nederlanden overtroffen. 



Hare jaarmarkten waren de meest bezochte, haar stroom de 

 meest bevaren, hare betrekkingen de uitgebreidste; hare bankiers 

 waren de groote geldvoorschieters der vorsten van Europa; hare 

 bevolking steeg tôt boven de lionderd twintig duizend zielen. 



Niet rainder dan haar handel was hare nijverheid groot : hare 

 weverijen deden niet onder voor die der andere Vlaamsche steden; 

 hare goudsmederijen kenden hun gehjke niet; de scheepsbouw, 

 de bewerking der metalen, de suikerraffînaderijen en zoovele 

 beroepen, als er uit den handel en eene groote bevolking voort- 

 spruiten, bloeiden in haren sehoot. « SIechts één woord,zegt 

 » Guicciardijn, kan hetgetal der ambachten noemen, die er iiit- 

 » geoefend worden, en dit woord is aile. » 



Antwerpen zou geen Vlaamsche grond geweest zijn, indien de 

 kunst er niet gclijklijdig met handel en nijverheid gebloeid hadde. 

 Met het verval van Brugge was de hoofdzetel der schilderschool 

 van deze stad naar Antwerpen overgegaan om daar voor eeuwen 

 gevestigd te blijven. 



Quinten Matsys leefde hier in 1530, Jan Colpaert stierf er in 

 1552; de Patinir van Dinant, Lucas van Leiden, Jan van Hemissem, 

 allen kwamen zich voor korteren of langeren tijd te Antwerpen 

 vestigen en de scliool, die op deze meesters volgde, hoorde er 

 nagenoeg geheel te huis. Lambert Lombard had er gestudeerd, 

 Frans Floris werd er geboren , de oudste leden der talrijke kunste- 

 naars familiën Van Noort, De Vos, Francken woonden er rond dien 

 tijd. 



In de optelling, door Guicciardijn op het jaar 1560 vermeld, 

 vinden wij driehondcrd schilders en beeldhouwers aangeteekend. 



De graveerkunst, die oudere zuster der boekdrukkunst, was 

 even rijk in Antwerpens muren vertegenwoordigd. Eene gansche 

 schaar plaatsnijders leefde daar in of rond 1 550 : Willem Liefrinck, 

 Corn. Matsys, de oudste Breughel, Henri van Cleef, de oudste De 

 Jode waren er de bijzonderste van. 



