( 13) 



Geen wonder dan ook dat de naam van libertijnen of vrij- 

 geesten gegeven wordt aan de volgelingen van Hendrik Niclaes, 

 als hebbende zij geenen godsdient hoegenaamd tenzij met wercld- 

 sche inzichten en houdende elk kerkgenootschap voor even gocd 

 en even kwaad. Zij schikten zich naar de omstandigheden, naar 

 tijd en plaats, en een hunner steiregels was, dat men in zake van 

 godsdienst vrij moclit veinzen zooveel men wildc en kon, een 

 regel, dien wij ook in David Joris' leer vinden. Een gclijktijdig 

 protcstantsch schrijver beweert, dat in die dagen de Roorasche 

 Kerk met zuike libertijnen vervuld was, en dat deze veinzaards 

 zich zeer vijandelijk gedroegen tegen hen, die zich om het stuk 

 des geloofs lieten martelen * . 



Men was rond 1550 en alsdan, zegt de kronijk, die zich in het 

 Leidenschehandschriftbevindt, bekeerde Hendrik Niclaes tôt zijne 

 leer zekeren Christoffel Plantijn, een Franschman van geboorte. 

 Hij was boekbinder en won zijn brood met werken, overigens een 

 voorzichtig en slim man in de zaken, waar hij profijt kon uit 

 trekken, iets waartoe hij zeer bekwaa-m was. 



Volgensde kronijk begaf Plantijn, die vernomenhad, dat Niclaes 

 verscheidene werken wildc laten drukken, zich naar Parijs en 

 trachtte er zijne vrienden over te halen om den profeet te helpen 

 in het iiitgeven zijner boeken. Hij bekwam hunne ondersteuning 

 en richtte aldus zijne drukkerij le Antwerpen op. Hij behield 

 echter het gekregen geld voor eigen gebruik en liet aan Niclaes 

 alleen al de drukkosten betalen. 



Daarop wordt verteld, dat Plantijn werkte ten voordeele der 

 nieuwe secte met de leer van Niclaes onder zijne vrienden te 

 Parijs te vcrspreiden. Onder deze was een juweelier, die den 

 wensch te kennen gaf, dat na zijnen dood al zijne goederen zou- 

 den besteed worden ter verspreiding van dezelfde leer, en die tôt 

 uitvoerders van dezen laatsten wil Plantijn en een apotheker van 

 Parijs, Perret (Porret, Plantijns boezemvriend) genaamd, aan- 

 duidde. 



^ Zie Glasius, Biographisch Woordenboek van Nedcrlandsche godsge- 

 îeerden, ad H. Niclaes 5 Brandt, Historié der Reformatie, I, 189; A. M. Cra- 

 mer, Levensbeschrijving van David Joris. 



