( 10 ) 



l'imprimerie de Christofle Plantin, avec privilège, 1 553. » Het werd 

 door den drukker opgedragen aan Grammey den stedelijken ont- 

 vanger van Anlwerpen, en Plantijn vermeldt in die opdraeht, dat 

 hij het aanbiedt « aïs het eerste knopje in zijn drukkerstuin ont- 

 sproten. >•> Wel een bewijs, dat zijne vorige drukjes niet veel 

 konden beteekenen. 



Een der weinige exemplaren van dit werkje, welke tôt ons 

 gekomen zijn, draagt aan den voet van het titelblad « En Anvers 

 chez Jean Bellere, à l'enseigne du Faucon, avec privilège J535; 

 terwijl het op het eindblad de vermelding draagt « de l'impri- 

 merie de Chr. Plantain, 1555. » 



Het is dus klaar, dat dit boekje gedrukt en uitgegeven werd in 

 samenwerking door Plantijn en Bellere (of Bellerus, Beelaert, Bee- 

 laerts ^). Laatons hier opmerken, dat Plantijn in de eerste jarcn 

 zijner loopbaan als drukker dikwijls met medewerking van eenen 

 beroepsgenoot zijne boeken uitgaf. Zoo vinden wij van 4555 tôt 

 15C4 op lalrijke werken zijnen naam met dien van Jan of Petrus 

 Beelaert, Steelsius, Jan Van Waesberghe, Willem Silvius en Aar- 

 nout Birckman verschijnen. Het valt zelfs niet te betwijfelen, dat 

 ook in veel later jaren Plantijn tôt andere drukkers zijnen toe- 

 vlucht nam, hetzij als medeuitgevers, heVU] als helpers. Zoo dra- 

 gen de Decretalia Gregorli van 1 575 de verbonden drukmerken 

 van Plantijn, Steelsius en Nutius; ja de Opéra Fulgentii van \ 575 

 en de Decalogi Eiucidatio van 1576 werden te Leuven gedrukt 

 op de kosten en met de letters van Plantijn. In latere jaren ge- 

 beurde dit ongetwijfeld tôt verlichting van overlast aan werk, 

 maar in den beginnc zal het wel aan bekrompenheid van midde- 

 len te wijten geweest zijn. 



In 1555, het jaar zijner eerste gekende uitgaaf, woonde Plan- 

 tijn dicht bij de nieuwe Beurs {cerca de la Boisa niieva, près la 

 Bourse neuve), en door dit woord moeten wij de Beurs verstaan, 

 die toen kort geleden gebouwd was op de plaats, waar de Ant- 

 werpsche Beurs nog slaat. In 1556 woonde hij nog daar, maar 

 van 1557 tôt 1561 luidt zijn adres « in den gulden Eenhoorn, in 



* Liggeren der Sint-Lucas gilde, 1, 214. 



