{ 19 ) 



langea tijd zondcr onderstand, begon moedig zijnen levenstrijd, 

 steuiiende alleen op eigen arbeid, op eigcn gcesteskracht, Ziekten 

 kwamen hem aan zijn bed kluistercn; de woelige tijden kwamen 

 zijnen handel verstoren en verlammen; de hulp, hem van hooger 

 hand toegezegd, wanneer hij zijne stoutste onderneming begon, 

 blcef uit; hij moest zich tegen lagcn prijs van zijn eigendom ont- 

 maken; de wijk nemen naar eene andere stad : maar nimmer ont- 

 zonk hem de moed; altijd even wakker licrvatte hij zijnen arbeid, 

 zijnen kamp van aile dagen en op het einde zijns levens mocht 

 hij met fierheid wijzen op het bereikte doel, de faam en de for- 

 tiiin, rechtmatig verworven door werk en volharding. 



Geringwaren zijne eerste beginsels, maar snel zijne opkomst. 

 In 1555 drukte hij vier werkjes, Avaaronder twee vertalingen, 

 een nadruk, en een klein oorspronkelijk bockje, ailes te zamen 

 665 bladzijden^ 



In 4 556 geeft hij insgelijks vier werken uit, ééne vertaling, 

 één nadruk en twee oorspronkelijke boekjes : ailes te zamen 

 783 bladzijden. In 4557 geeft hij rceds acht werken uit, waaron- 

 der zes oorspronkelijke van grooteren omvang. In 4 558 stijgt het 

 getal tôt veertien, waarvan het meeste deel van wezenllijkbelang 

 zijn. 



In 4 564 klimt het tôt zestien; in 4 564 tôt twee-en-dertig ; in 

 4566, het twaalfde jaar na zijne vestiging, gaat het tôt zes-en- 

 veertig. Van deze zes-en-veertig werken zijn er zeven-en-twintig, 

 waarvan ons het gelai bladzijden opgegeven wordt, dat 6,792 

 bedraagt; nemen wij nu aan, dat de negentien, waarvan het 

 getal bladzijden niet opgegeven wordt, gemiddeld van gelijke 

 groolte zijn, dan zien wij, dat Plantijn in het twaalfde jaar zijner 

 werkzaamheid nagenoeg 42,000 bladzijden drukte en uitgaf. 



En niet alleen groeiden zijne uitgaven in getal aan, maar ook 



* Zie RuELENs en De Backer, Annales Plantiniennes. Wij kuniien alleen 

 de opgaven van dit koslelijke werk aanhalen, maar moeten toch opmerken, 

 dat volgens het getuigenis zelf van den bijzondersten medewerker het hoek 

 zeer onvolledig is , en bij eene nieuwe uitgave haast een vierde meer dan de 

 lîu opgegevene boeken zal bevatlen : ongeveer 1,500 nummers in plaats van 

 4,047, welke het nu telt. 



