( 22) 



vierbracht.Op verscheideneplaatsen koint hij terugop deze kwade 

 dagen '. 



Ook zijne vrienden herdenken ze lang nadien. Gifanius in de 

 opdracht van zijnen Lucretiiis aan Sambucus roept in i565 dezes 

 medewerking in om de drukkerij van Plantijn, die onlangs door 

 een vijandignoodlotgekweld en verwoest werd, weder op te beuren. 



Nog eens, is het niet hoogst vvaarschijnlijk,dat de bedoelde ven- 

 nooten volgelingen van Hendrik Niclaas waren; dat de vervolging 

 van 15G2 den beleidvollen man de oogen deed opengaan voor de 

 gevaren, welke hij in dergelijk gezelschap liep en de crisis te weeg 

 bracht, waarvan zijne brieven en het afnemen van zijnen arbeid 

 getuigen en mag dit ailes niet als eene voldoende verrechtvaar- 

 diging gelden van het gewicht, dat wij hechten aan het verhaal 

 van het kronijkje van het Huis der liefde? 



Het is daarbij aan geenen twijfel onderhevig, dat het werkje, 

 welk de veroordeeling van Plantijns gasten veroorzaakte van 

 Hendrik Niclaes voortkwam; de Nederlandsche tekst toch was 

 gedrukt te Eniden, Niclaes verblijfplaats, en Plantijn zelf had 

 reeds een boekje uitgegeven, met zijnen naam en met eene konink- 

 lijke goedkeuring voorzien, dat van den zelfden oorsprong was : 

 Die duilsche Théologie namelijk, in 1 558 bij hem in het Fransch 

 en in het Latijn gedrukt, een werk dat gekend is als een der 

 bijzondcrste bronnen, vvaaruit Hendrik Niclaes zijne leer putte ^. 



Deze moeilijkheid, welke Plantijn met de ketterjagers had, was 

 niet de eenige, die hij van hunnentwegc ontmoette. In een ver- 

 siag, op 2 februari 1566 door Margarelha van Parma aan Jan van 

 Immerzeel ovcrgemaakt, zien wij hem en al, die zijnen winkel 

 houden, aangekiaagd als drie keltersche werken verkoopende. In 

 1567 wcrd hij op een lijst, door cenen verklikker opgemaakt, aan 

 hetSpaansche bewind opgegeven als een Calvinist ^. 



* Oa. Voorretle van den Thésaurus Theutonicae linguae,\3in de Vivae 

 imagines parti uni corporis humani, 1372. 



'^ Die duitsche Théologie is helzelfde werk als de oude Adam en is door 

 Luther zelven geschreven (zie Catal. Capron, bl. 36. Brux. 1873). 



5 Rahlenbeck, a propos de quelques livres défendus imprimés à Anvers 

 au XFl^ siècle. (Bibliophile belge, 1836, p. 233.) 



