( 27 ) 



gemakkelijkt en liet Iiet nu voor eigenrekeningbij Geeraard Smits 

 drukken. Het Kiliaenscli woordenboek was een ware scliat voor 

 onze laal, het beleefdc tien uitgaven en blijft tôt op onze dngen 

 een nog onmisbaar vraagbaken bij de studie van het Neder- 

 landsch. Te recht heeft men het het eerste woordenboek onzer 

 taal genoemd. Wat vroeger bestond waren, met uitzondering van 

 Viui dcr Schueren's Tlieutotiistcij nicts anders dan korte woor- 

 dcnlijsten tcn behoeve der scholen, die noch door uitgebreidheid, 

 noch door degelijkheid in vergelijking met Plantijns boek 

 kunnen komen. Veel ernstiger is zeker de Theutonista, maar 

 er dient opgemerkt, dat dit hooggesehatte werk het woorden- 

 boek van eene gewesttaal en niet van het algemeen Nederlandsch 

 was. 



Onze taal kreeg om zoo te zeggen in 1 o7d voor het eerst haren 

 geboorteakt en werd de rechtmatige erfgenaam van zoovele dia- 

 lecten als tôt dan om den voorrang gedongen hadden. Antwerpen 

 met zijne wereldmarkt, waar burgers nit aile deelen der Neder- 

 landcn samen verkeerden , was de beste grond om zulke onder- 

 ncming te doen gedijen; Kiliaen met zijne grondige taalkennis, 

 en Plantijn met zijnen praktischen geest waren de beste mannen 

 om zulke onderneming tôt een goed einde te brengen. 



Wij zien in hetgene Plantijn ons verhaalt, aangaande het ont- 

 staan van zijn woordenboek, hoe hij het talent bezat om andere 

 mannen tôt het uitvoeren zijner denkbeelden te bezigen. Dit was 

 \an eerst af en bleef gansch zijn leven bij hem, evenals bij zoo- 

 vele andere beroemde mannen, eene hoofdverdienste. De zor- 

 gende scherpzinnigheid, waarmede hij tusschen de gelcerden van 

 zijnen tijd de helpers zocht, die hem in zijnen veelomvattenden 

 arbeid het degelijkst konden ter zijde staan is dan ook een der 

 schoonste titcls, die hij op onze bewondering en dankbaarheid 

 kan doen gelden. 



Uilstekend waren verscheidene der mannen, die hij als proef- 

 lezers of correcteurs op zijne drukkerij aan het werk Iiield. Er 

 valt hier op te merken, dat men toen van eenen correcteur veel 

 meer vereischte dan men nu noodig of mogelijk zou achten. Daar 

 de traagheid der vervoermiddelen het zoo goed aïs onmogelijk 



